تصور کنید روزی که ترافیک ربات‌ها و عوامل هوش مصنوعی در اینترنت از انسان‌ها فاصله می‌گیرد. ماثیو پرینس، مدیرعامل کلودفلر، پیش‌بینی می‌کند که تا نیمه دوم سال ۲۰۲۷، ترافیک غیرانسانی از ترافیک انسانی عبور خواهد کرد. این تغییر نهایی، چالش‌های بزرگی برای کسب‌وکارهای آنلاین ایجاد می‌کند؛ چرا که ربات‌ها برای دیدن تبلیغات کلیک نمی‌کنند. پس اگر مدل کسب‌وکار اصلی وب، تبلیغات است، چه کسی هزینه زیرساخت‌های گسترده مورد نیاز برای پر کردن این ترافیک عظیم را پرداخت می‌کند؟
بحران مدل‌های درآمدی و بازگشت به پروتکل‌های کهن
مدل درآمدی فعلی وب که بر پایه تبلیغات است، برای هوش مصنوعی کارساز نیست. پرینس پیشنهاد می‌کند که از پروتکل HTTP 402 (پس‌اندازه) دوباره استفاده شود تا امکان پرداخت‌های خُشِ محتوا برای ربات‌ها فراهم گردد. با همکاری شرکاتی مانند کوین‌بیس و استرایپ، هدف این است که سازندگان محتوا بتوانند برای دسترسی ربات‌ها به داده‌هایشان هزینه دریافت کنند. این پرداخت‌ها می‌توانند حتی فقط یک هزارم سنت برای هر درخواست باشند، اما به مرور زمان برای پشتیبانی از زیرساخت‌ها ضروری خواهند شد.
کمیابی در دنیای دیجیتال و درک درست از ارزش اطلاعات
در دنیای فیزیکی، کمیابی منبع اصلی ارزش‌گذاری است؛ مانند هوای تنفسی که در عمق دریا کمیاب است. با ورود به فضای دیجیتال، هزینه تولید کپی بر روی اطلاعات به صفر رسید و انتظار عمومی برای رایگان بودن اطلاعات شکل گرفت. اما اکنون با ظهور هوش مصنوعی، ما باید دوباره مکانیزم‌های پرداخت ایجاد کنیم تا از تخریب مشترک (Tragedy of the Commons) جلوگیری کنیم. ربات‌ها بدون هزینه، میلیون‌ها صفحه را اسکن می‌کنند و باعث اتلاف منابع می‌شوند؛ بنابراین باید هزینه‌ای متاد تا این چرخه پایدار بماند.
درس‌هایی از صنعت موسیقی و اسپاتیفای
- سرنوشت محتوای اریب: مانند اسپاتیفای، پول از جیب میلیون‌ها کاربر اشتراک‌دار برداشته و بر اساس الگوریتم‌ها به سازندگان پرداخت می‌شود. این مدل نشان داد که حتی اگر فایل موسیقی ارزان شود، مدل‌های جدیدی برای توزیع درآمد ایجاد می‌شود.
- ارزش‌گذاری بر خلاقیت: امروزه بیش از ۱۲ میلیارد دلار سالانه از طریق استریمینگ به صنعت موسیقی بازمی‌گردد. این پول‌ها فقط از گشت‌وگذار نمی‌آید، بلکه از دسترسی به کاتالوگ‌های غنی و منحصربه‌فرد منبع می‌گیرد.
- پر کردن سوراخ‌های پنیرو: هوش مصنوعی مانند پنیری سوئیسی است که پر از سوراخ (داده‌های گمشده) است. شرکت‌های هوش مصنوعی حاضرند پول پرداخت کنند تا اطلاعات‌های منحصربه‌فرد و جدید که هنوز توسط هیچ‌کس تولید نشده، را از دست ندهند.
بازطراحی سازمانی در کلودفلر و نقش هوش مصنوعی
کلودفلر خود نیز تحت تأثیر این تغییرات است. ماثیو پرینس از اخراج حدود ۲۰ درصد از کارکنان (بیش از ۱۱۰۰ نفر) خبر داد که بخش بزرگی از آن‌ها متعلق به دسته «اندازه‌گیرها» (Measurers) بودند. در مدل مدیریتی پتر دراکر، سازمان‌ها از سازنده‌ها، فروشنده‌ها و اندازه‌گیرها تشکیل شده‌اند. هوش مصنوعی در نقش اندازه‌گیری (مانند حسابرسی داخلی و گزارش‌دهی مالی) انعطاف‌پذیری‌ای ۱۰ برابری ایجاد کرده است. این ابزارها حالا به مدیران اجازه می‌دهند تا با کاهش لایه‌های میانی و افزایش تعداد مستقیم‌های تحت نظر (شاید تا ۱۲ نفر)، چابکی سازمان را بالا ببرند.
چالش‌های اخلاقی و قدرت پلتفرم
کلودفلر به دلیل قرار داشتن در لایه زیرساختی وب، قدرت بی‌پروایان برای تعیین قواعد بازی دارد. آیا باید به نفع سازندگان محتوا عمل کند؟ پرینس معتقد است که هدف نهایی، تغییر انگیزه‌هاست. اگر سیستم وب از پرداخت برای «تحریک خشم و توجه» (Rage-bait) جلوگیری کند و به سمت «تولید دانش واقعی» حرکت کند، جامعه آنلاین سالم‌تری خواهیم داشت. این قدرت باید با دقت به کار گرفته شود تا هم حقوق خلاقان حفظ شود و هم از انحصاری‌سازی توسط غول‌های فناوری (مانند گوگل) در بازار هوش مصنوعی جلوگیری گردد.
در نهایت، آینده وب متعلق به کسانی است که بتوانند ارزش اطلاعات منحصربه‌فرد و محلی را برای هوش مصنوعی کشف کنند. اگرچه چالش‌های حقوقی و فنی زیادی وجود دارد، اما بازگشت به اصول اقتصادی ساده (تقاضا و عرضه با کمیابی) می‌تواند پایه‌های اینترنت را برای دهه‌های آینده استوار نگه دارد.
نظر، سوال یا تجربه خود را درباره این مطلب با سایر کاربران اوکالا به اشتراک بگذارید.