آخرین باری که نسخه‌ای جذاب از اوودیسی اثر کریستوفر نولان را در گیشه دیدیم، شغوفی تازه‌ای در محفل علاقه‌مندان به ادبیات کلاسیک ایجاد کرد. اما به نظر می‌رسد تلاش‌های جدید برای بازسرایی این داستان با ابزارهای هوش مصنوعی، نتیجه‌ای کاملاً معکوس داشته است. یک بازسازی کاملاً ماشینی و بی‌روح، به شدت ضعیف است که نه‌تنها آینده‌ای درخشان را نشان نمی‌دهد، بلکه ممکن است مخاطب را از خود داستان اصلی هم دور کند.
چرا رقابت با نولان با «زباله‌های هوش مصنوعی» خودکشی است؟
تلاش استارتاپی با نام Fountain 0 برای ساختن فیلمی با عنوان «افول اودیوس» (Odysseus: The Fall)، از همان ابتدا با یک غرور کورکارآموزی همراه بود. اشکوسا، هم‌بنیان‌گذار استودیو، که خود در نقش اصلی بازی کرده و حتی موسیقی فیلم را ساخته، ادعا می‌کند که این اثر «اولین فیلم کاملاً هوش مصنوعی در سطح یک بلاک‌باستر هالیوودی» است. واقعیت ماجرا؟ این ادعا به شدت مبالغه‌آمیز است. حتی با وجود اینکه نمونه قبلی این شرکت (فیلم Dreams of Violets) در جشنواره ترایکا حضور داشت، اما «افول اودیوس» از نظر فنی و دراماتیک چنان پایین است که مشاهده آن بیشتر از اینکه تحسین‌برانگیز باشد، کابوس‌آلود به نظر می‌رسد.
آشفتگی‌های خیره‌کننده و از دست دادن تمرکز
دو مشکل عمده‌ای که این فیلم را از کار انداخته، ناسازگاری بصری و کمبود منطق در داستان است. دنیای این فیلم در حال تغییر مداوم است؛ طوری که حواس‌پرتی برای بیننده اجتناب‌ناپذیر می‌شود:
- قد چرخ‌چشمی (Cyclops) از کادر به کادر تغییر می‌کند.
- موج‌ها در خلاف جهت باد حرکت می‌کنند.
- حرکت لب‌ها با کلام هماهنگ نیست و گاهی دهان باز است بدون اینکه صدایی تولید شود.
- تخته‌های پارو هنگام قایقرانی خمیده و کج می‌شوند.
- در صحنه‌ای از یک ناوگان بزرگ، یکی از کشتی‌ها بدون هیچ دلیلی در حال حرکت عمودی یا جانبی است!
صداهای خارج از کادر (Voice-over) گاهی قابل فهم نیستند و حتی تلفظ نام اودیسی و زئوس نیز نادرست انجام می‌شود. این حجم از اشتباهات، باعث شده تماشای فیلم برای یک نوجوان ۱۳ ساله تبدیل به یک بازی «یافتن عجیب‌ترین خطا» شود؛ مثلاً جایی که یک شمش از جا درنمی‌ایستد و به یک خنجر تبدیل می‌شود، یا یک بیگانه برهنه که روی آتش کباب شده است. این فیلم به نظر می‌رسد طراحی شده تا ثابت کند چرا در صنعت سینما به «اپراتورهای نظارت بر فیلمنامه» نیاز داریم.
آیا هوش مصنوعی اصلاً چیزی اضافه کرده است؟
جالب اینجاست که با وجود تمام این خطاهای فنی، شانه‌های فیلم در اصل از آنها لذت بیشتری می‌برد تا از محتوای فیلم. دلیلش ساده است: خودِ فیلم بسیار خسته‌کننده است. مدلهای فعلی هوش مصنوعی تنها می‌توانند صحنه‌های چند ثانیه‌ای بسازند؛ بنابراین «افول اودیوس» مانند تکه‌ای از لحظه‌های پراکنده از کتاب هومر است که بدون هیچ منطق یا ریتمی به هم دوخته شده‌اند. اگر شما از پیش داستان را نمی‌دانستید، احتمالاً درمی‌نمی‌افهمیدید چه خبر است، چون فیلم تقریباً هیچ توضیحی به مخاطب نمی‌دهد. حتی حضور نامزدان پنینلپ هم تا لحظات پایانی و تقریباً در اوج خستگی مخاطب، مشخص نمی‌شود.
نتیجه‌گیری: احترام به هنر انسانی
اشکوسا مدعی است که عاشق حماسه هومر بوده و به همین دلیل این اثر را خلق کرده است. اما با نگاه به واقعیت، به نظر می‌رسد انگیزه اصلی، سواری بر موج موفقیت فیلم نولان و تبدیل «زباله‌های AI» به یک محصول ارزانِ مستقیم به خانه (Direct-to-Video) باشد. این رویکرد، فیلم را از ابتدا در موقعیتی نابرابر قرار داده است؛ جایی که مخاطب ناخودآگاه آن را با یکی از محبوب‌ترین و پرهزینه‌ترین فیلم‌های چند سال اخیر مقایسه می‌کند؛ فیلمی که به دلیل تمهنگ به کارآفرینی انسانی و جزئیات، مورد قدردانی عمیق قرار گرفت.
وجود «افول اودیوس» در واقع نشانی از بی‌احترامی به صنعت سینماست؛ تلاش برای جمع کردن کار صدها متخصص ماهر در یک پروژه‌ای که توسط تیمی کوچک و ضعیف تولید شده است. این اثر چنان بی‌کیفیت است که نتیجه‌اش این است که ارزش و زیبایی هنرِ دست‌سازِ انسانی را دو چندان بیشتر درک خواهید کرد.
نظر، سوال یا تجربه خود را درباره این مطلب با سایر کاربران اوکالا به اشتراک بگذارید.