بیشتر خودروهای امروز اطلاعات گستردهای درباره رفتار راننده و محیط را جمعآوری میکنند — و اغلب این اطلاعات راهی شرکتهای واسط میشود. در این مطلب میفهمیم چه دادههایی جمع میشوند، چرا این موضوع نگرانکننده است و چه کارهایی میتوانید انجام دهید.
چطور به اینجا رسیدیم؟
خودروسازان سالهاست که با افزودن خدمات متصل مانند سیستمهای کمکراننده، برنامههای همراه و سرویسهای مالی، امکان جمعآوری حجم زیادی از دادهها را در خودروها فراهم کردهاند. این دادهها میتواند شامل سرعت، زمان رانندگی در شب، موقعیت مکانی و حتی رفتارهای خاص راننده باشد. در برخی موارد این اطلاعات به شرکتهای تحلیلگر یا کارگزاری داده فروخته شده تا پروفایلهای ریسک برای شرکتهای بیمه ساخته شود — بدون اینکه بسیاری از صاحبان خودرو واقعا متوجه شوند چه چیزهایی از آنها جمعآوری میشود.
مشکل اصلی کجاست؟
دو موضوع مهم مشکل را تشدید میکند: اول اینکه سیاستهای حریم خصوصی خودروها پراکنده و پیچیدهاند و اغلب مشتریان مجبور میشوند چند قرارداد و تنظیمات مختلف را بپذیرند؛ و دوم اینکه کنترلهای حریم خصوصی در خودروها مانند تلفنهای هوشمند واضح و قابل دسترس نیستند. این باعث میشود تشخیص، دسترسی یا حذف دادهها برای مصرفکننده سخت و زمانبر باشد.
نمونههای واقعی
نمونههایی از تحریمها و گزارشهای تحقیقاتی نشان دادهاند که شرکتهایی مثل سازندگان بزرگ خودرو دادههای مربوط به رفتار رانندگی را با واسطههایی مانند شرکتهای تحلیلگر و بیمه به اشتراک گذاشتهاند—در برخی موارد که بدیهی شد، تغییراتی در نرخ بیمه رانندگان مشاهده شده است.
چه راهحلهایی مطرح شدهاند؟
چند رویکرد سیاسی و صنعتی پیشنهاد شدهاند: برخی قانونگذاران خواهان دادن حق دسترسی و حذف داده به مالک خودروها شدهاند؛ بعضی دیگر طرحهایی را مطرح میکنند که مالک باید «مالک داده» بداند. اما حتی وقتی حق حذف و دسترسی وجود دارد، مشکلِ «جمعآوری بیش از حد» همچنان باقی میماند: حذف پس از جمعآوری، بار سنگینی روی مصرفکننده میگذارد و مانع پیشگیری از ضبط بیشازحد نمیشود.
برای مصرفکننده چه کاری میتوان انجام داد؟
اگر نگرانید دادههای خودرویتان فروخته یا پردازش شود، چند گام عملی وجود دارد که میتوانید بردارید:
- تنظیمات حریم خصوصی را در اپلیکیشن همراه و منوی خودرو بررسی و محدود کنید؛ بعضی گزینهها برای موقعیت یا اشتراکگذاری رفتار را میتوان خاموش کرد.
- مستندات و سیاستها را بخوانید یا دنبال خلاصههای کاربردی بگردید تا بفهمید چه دادهای کجا میرود.
- از گزینههای عدم اشتراکگذاری استفاده کنید—بسیاری از خودروسازان فرم یا صفحهای برای درخواست عدم فروش یا حذف دادهها دارند، هرچند دسترسی غالباً پنهان است.
- در خرید بعدی به خودروهای سادهتر یا مدلهایی با حداقل امکانات متصل فکر کنید اگر نمیخواهید دائماً تحت ردیابی باشید.
- از منابع خبری و گزارشهای مستقل برای اطلاع از نحوه استفاده شرکتها از دادهها بهره ببرید.
آینده چه میشود؟
تا وقتی اقتصاد دادهها به شرکتها پاداش میدهد، انگیزه برای جمعآوری و فروش دادهها پابرجاست. اگر خواهان تغییر هستیم، باید ترکیبی از قوانین روشنتر، استانداردهای سختتر برای خودروسازان و ابزارهای سادهتر برای کاربران ایجاد شود—اما تا زمانی که این تغییرات رخ ندهد، هوشیاری و اقدام شخصی بهترین دفاع خواهد بود.
نکات سریع برای یادآوری
- دادههای خودرو میتواند روی هزینه بیمه و تجربه کاربری شما تاثیر بگذارد.
- تنظیمات اپ و منوی خودرو نقطه شروع برای کنترل حریم خصوصی است.
- در صورت تمایل به حریم خصوصی بیشتر، خرید خودروهای غیرمتصل یا با قابلیتهای کمتر گزینهای جدی است.
نظر، سوال یا تجربه خود را درباره این مطلب با سایر کاربران اوکالا به اشتراک بگذارید.