خودروی شما دارد داده‌هایتان را می‌فروشد

بیشتر خودروهای امروز اطلاعات گسترده‌ای درباره رفتار راننده و محیط را جمع‌آوری می‌کنند — و اغلب این اطلاعات راهی شرکت‌های واسط می‌شود. در این مطلب می‌فهمیم چه داده‌هایی جمع می‌شوند، چرا این موضوع نگران‌کننده است و چه کارهایی می‌توانید انجام دهید.

چطور به اینجا رسیدیم؟

خودروسازان سال‌هاست که با افزودن خدمات متصل مانند سیستم‌های کمک‌راننده، برنامه‌های همراه و سرویس‌های مالی، امکان جمع‌آوری حجم زیادی از داده‌ها را در خودروها فراهم کرده‌اند. این داده‌ها می‌تواند شامل سرعت، زمان رانندگی در شب، موقعیت مکانی و حتی رفتارهای خاص راننده باشد. در برخی موارد این اطلاعات به شرکت‌های تحلیل‌گر یا کارگزاری داده فروخته شده تا پروفایل‌های ریسک برای شرکت‌های بیمه ساخته شود — بدون اینکه بسیاری از صاحبان خودرو واقعا متوجه شوند چه چیزهایی از آن‌ها جمع‌آوری می‌شود.

مشکل اصلی کجاست؟

دو موضوع مهم مشکل را تشدید می‌کند: اول اینکه سیاست‌های حریم خصوصی خودروها پراکنده و پیچیده‌اند و اغلب مشتریان مجبور می‌شوند چند قرارداد و تنظیمات مختلف را بپذیرند؛ و دوم اینکه کنترل‌های حریم خصوصی در خودروها مانند تلفن‌های هوشمند واضح و قابل دسترس نیستند. این باعث می‌شود تشخیص، دسترسی یا حذف داده‌ها برای مصرف‌کننده سخت و زمان‌بر باشد.

نمونه‌های واقعی

نمونه‌هایی از تحریم‌ها و گزارش‌های تحقیقاتی نشان داده‌اند که شرکت‌هایی مثل سازندگان بزرگ خودرو داده‌های مربوط به رفتار رانندگی را با واسطه‌هایی مانند شرکت‌های تحلیل‌گر و بیمه به اشتراک گذاشته‌اند—در برخی موارد که بدیهی شد، تغییراتی در نرخ بیمه رانندگان مشاهده شده است.

چه راه‌حل‌هایی مطرح شده‌اند؟

چند رویکرد سیاسی و صنعتی پیشنهاد شده‌اند: برخی قانون‌گذاران خواهان دادن حق دسترسی و حذف داده به مالک خودروها شده‌اند؛ بعضی دیگر طرح‌هایی را مطرح می‌کنند که مالک باید «مالک داده» بداند. اما حتی وقتی حق حذف و دسترسی وجود دارد، مشکلِ «جمع‌آوری بیش از حد» همچنان باقی می‌ماند: حذف پس از جمع‌آوری، بار سنگینی روی مصرف‌کننده می‌گذارد و مانع پیش‌گیری از ضبط بیش‌ازحد نمی‌شود.

برای مصرف‌کننده چه کاری می‌توان انجام داد؟

اگر نگرانید داده‌های خودرویتان فروخته یا پردازش شود، چند گام عملی وجود دارد که می‌توانید بردارید:

• تنظیمات حریم خصوصی را در اپلیکیشن همراه و منوی خودرو بررسی و محدود کنید؛ بعضی گزینه‌ها برای موقعیت یا اشتراک‌گذاری رفتار را می‌توان خاموش کرد.
• مستندات و سیاست‌ها را بخوانید یا دنبال خلاصه‌های کاربردی بگردید تا بفهمید چه داده‌ای کجا می‌رود.
• از گزینه‌های عدم اشتراک‌گذاری استفاده کنید—بسیاری از خودروسازان فرم یا صفحه‌ای برای درخواست عدم فروش یا حذف داده‌ها دارند، هرچند دسترسی غالباً پنهان است.
• در خرید بعدی به خودروهای ساده‌تر یا مدل‌هایی با حداقل امکانات متصل فکر کنید اگر نمی‌خواهید دائماً تحت ردیابی باشید.
• از منابع خبری و گزارش‌های مستقل برای اطلاع از نحوه استفاده شرکت‌ها از داده‌ها بهره ببرید.

آینده چه می‌شود؟

تا وقتی اقتصاد داده‌ها به شرکت‌ها پاداش می‌دهد، انگیزه برای جمع‌آوری و فروش داده‌ها پابرجاست. اگر خواهان تغییر هستیم، باید ترکیبی از قوانین روشن‌تر، استانداردهای سخت‌تر برای خودروسازان و ابزارهای ساده‌تر برای کاربران ایجاد شود—اما تا زمانی که این تغییرات رخ ندهد، هوشیاری و اقدام شخصی بهترین دفاع خواهد بود.

نکات سریع برای یادآوری

• داده‌های خودرو می‌تواند روی هزینه بیمه و تجربه کاربری شما تاثیر بگذارد.
• تنظیمات اپ و منوی خودرو نقطه شروع برای کنترل حریم خصوصی است.
• در صورت تمایل به حریم خصوصی بیشتر، خرید خودروهای غیرمتصل یا با قابلیت‌های کمتر گزینه‌ای جدی است.