یک شرکت بیوتکنولوژی در کالیفرنیا روی دارویی کار می‌کند که هدفش مقابله با یکی از آشکارترین نشانه‌های افزایش سن است: پیری پوست. این درمان آزمایشی که به شکل کرم موضعی توسعه یافته، در نتایج اولیه نشان داده شاید بتواند ظاهر و برخی شاخص‌های زیستی مرتبط با سن پوست را بهبود دهد.
شرکت Rubedo Life Sciences تازه‌ترین داده‌های خود را در نشست علمی Aging Research and Drug Discovery در بوستون ارائه کرده است. هرچند این نتایج هنوز اولیه هستند و به مطالعات بزرگ‌تر نیاز دارند، اما نشانه‌هایی دیده شده که توجه پژوهشگران حوزه ضدپیری را جلب کرده است.
این داروی جدید ضدپیری چه کاری انجام می‌دهد؟
تمرکز این درمان روی فرایندی به نام پیری سلولی یا Cellular Senescence است. در این وضعیت، سلول‌های آسیب‌دیده یا تحت استرس دیگر تقسیم نمی‌شوند، اما از بین هم نمی‌روند. این سلول‌ها که گاهی به آن‌ها سلول‌های زامبی گفته می‌شود، با افزایش سن در بدن تجمع پیدا می‌کنند و می‌توانند موادی ترشح کنند که التهاب و آسیب بافتی را بیشتر می‌کند.
پژوهشگران معتقدند همین تجمع سلول‌های پیر در بروز بسیاری از مشکلات مرتبط با افزایش سن نقش دارد. به همین دلیل، حذف یا کنترل این سلول‌ها یکی از جدی‌ترین مسیرهایی است که شرکت‌های فعال در حوزه طول عمر و ضدپیری دنبال می‌کنند.
نتایج اولیه آزمایش روی پوست
Rubedo این کرم را در یک کارآزمایی بالینی کوچک روی 11 نفر مبتلا به درماتیت آتوپیک آزمایش کرده است؛ بیماری التهابی پوستی که شایع‌ترین نوع اگزما به شمار می‌رود.
پس از چهار هفته استفاده از کرم، میانگین سن زیستی پوست شرکت‌کنندگان حدود دو سال کمتر برآورد شد. این عدد بر اساس یک «ساعت پیری» به دست آمده که شرکت دیگری به نام Mitra Bio طراحی کرده و نمونه‌های پوستی شرکت‌کنندگان را به‌صورت مستقل تحلیل کرده است.
جالب‌تر اینکه در یکی از افراد حاضر در مطالعه، کاهش سن پوست بیش از 11 سال گزارش شده است. Rubedo همچنین اعلام کرده که استفاده از این درمان با کاهش نشانگرهای مرتبط با التهاب و افزایش 10 درصدی نوعی کلاژن همراه بوده؛ کلاژنی که با انعطاف‌پذیری و ساختار پوست ارتباط دارد.
نکات کلیدی این مطالعه
- درمان به‌صورت کرم موضعی استفاده شده است.
- آزمایش روی 11 بیمار مبتلا به درماتیت آتوپیک انجام شد.
- میانگین سن زیستی پوست پس از 4 هفته حدود 2 سال کاهش داشت.
- در یک مورد، کاهش سن پوست بیش از 11 سال ثبت شد.
- نشانگرهای التهابی کمتر شدند و میزان یک نوع کلاژن 10 درصد افزایش یافت.
سن زیستی پوست دقیقاً یعنی چه؟
سن زیستی یا اپی‌ژنتیک تلاشی است برای پاسخ دادن به این پرسش که بدن یا یک بافت مشخص، نسبت به سن شناسنامه‌ای فرد چقدر «پیر» یا «جوان» عمل می‌کند. برای اندازه‌گیری این موضوع، از ابزارهایی به نام ساعت‌های پیری استفاده می‌شود.
این ساعت‌ها معمولاً الگوهای متیلاسیون DNA را بررسی می‌کنند؛ تغییرات شیمیایی کوچکی روی DNA که در نحوه عملکرد ژن‌ها اثر می‌گذارند و در گذر زمان تغییر می‌کنند. با این حال، کاهش سن زیستی روی کاغذ لزوماً به این معنی نیست که آن بافت واقعاً از نظر عملکردی جوان‌تر شده است. به بیان ساده، این عدد یک نشانه مهم است، اما هنوز به‌تنهایی اثبات نهایی محسوب نمی‌شود.
مکانیسم دارو چگونه است؟
رویکرد Rubedo بر هدف گرفتن پروتئینی به نام GPX4 استوار است؛ پروتئینی که در بقای سلول‌ها نقش مهمی دارد. ایده این است که با غیرفعال کردن موقت GPX4، بتوان سلول‌های پیر و مشکل‌ساز را راحت‌تر از مسیر خارج کرد.
این استراتژی از این جهت اهمیت دارد که سلول‌های پیر همیشه هم مضر نیستند. آن‌ها در برخی فرایندهای طبیعی بدن، مثل ترمیم زخم و مهار تومور، نقش دارند. اما وقتی با گذشت زمان انباشته می‌شوند، به مجموعه‌ای از مشکلات وابسته به سن گره می‌خورند. به همین خاطر، درمان باید به‌گونه‌ای طراحی شود که اثرش هدفمند و کنترل‌شده باشد.
آیا واقعاً می‌توان ساعت پیری پوست را عقب کشید؟
نتایج اولیه امیدوارکننده‌اند، اما هنوز برای نتیجه‌گیری قطعی زود است. جامعه علمی برای پذیرش چنین ادعایی به داده‌های بیشتر، تعداد شرکت‌کنندگان بالاتر، دوره پیگیری طولانی‌تر و بررسی اثرات واقعی روی عملکرد پوست نیاز دارد.
با این حال، همین یافته‌ها نشان می‌دهد که مسیر درمان‌های ضدپیری دیگر فقط به کرم‌های آرایشی و ترکیبات سطحی محدود نیست. شرکت‌های بیوتکنولوژی حالا سراغ ریشه‌های سلولی و مولکولی پیری رفته‌اند؛ جایی که اگر درمان‌ها جواب بدهند، ممکن است تعریف ما از مراقبت پوستی در سال‌های آینده کاملاً تغییر کند.
نظر، سوال یا تجربه خود را درباره این مطلب با سایر کاربران اوکالا به اشتراک بگذارید.