آرِف جابر ۵۱ ساله است و این روزها برای رسیدن به خانه‌اش، باید از روی بام‌های خانه‌های همسایه‌ها، از روی نردبان‌ها و دیوارها عبور کند. محله‌ای که او زندگی می‌کند، با بلوک‌های بتن و سیم‌خاردارها محصور شده و تنها یک راه‌مخرج دارد: پست کنترل ۱۶۰. اما این پست نیز اغلب بسته است. جابر می‌گوید: «وقتی بالاخره به خانه می‌رسم، حس می‌کنم کاری بزرگ و عظیم انجام داده‌ام.» این ماجرا، نمونگی از واقعیت تلخ بسیاری از فلسطینیان در کرانه غربی اشغالی است که با سیستمی از چک‌پست‌ها و محدودیت‌های حرکتی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
جنگل از چک‌پست‌ها: آمار و ارقامی که واقعیت را نشان می‌دهد
از سال ۲۰۲۳، تکه‌تکه کردن فلسطین شتاب بیشتری گرفته است. داده‌های سازمان ملل نشان می‌دهد که حداقل ۹۲۵ مانع حرکتی ثابت و موقت، شامل چک‌پست‌ها، دروازه‌های فلزی و خاکی، کرانه غربی را از هم جدا کرده‌اند. این سیستم باعث از هم پاشدن خانواده‌ها، فلج اقتصاد و محدودیت دسترسی به خدمات اساسی مانند بیمارستان‌ها و مدارس شده است. گوگل‌مپس برای فلسطینیان تقریباً بی‌فایده است، زیرا این مانع‌ها را نمی‌شناسد و خودروها را به سمت جاده‌های مخصوص خودروهای اسرائیلی هدایت می‌کند. به همین دلیل، شهروندان شبکه‌های غیررسمی خود را در تلگرام ایجاد کرده‌اند تا خبر از بسته شدن جاده‌ها بدهند.
هزینه‌های گزاف: از از دست رفتن وقت تا ازدست‌دادن شغل
- از دست رفتن وقت: یک مسافر معمولی در کرانه غربی به طور متوسط ۱.۵ ساعت در هفته به دلیل دور زدن چک‌پست‌ها وقت از دست می‌دهد. این رقم در سال به ۷۷ ساعت می‌رسد. در برخی موارد، مانند مسیر رام‌الله به عیرقیا، زمان حرکت از ۴۸ دقیقه به ۱۰۰ دقیقه افزایش می‌یابد.
- دسترسی به تحصیل: ۳۰ درصد از مردم اعلام کرده‌اند که چک‌پست‌ها مانع شروع یا تمام کردن تحصیل دانشگاهی آن‌ها شده است. خانواده عمال از شهر آل-جانیا به دلیل اینکه نتوانستند این مسیر پرهزینه را ادامه دهند، مجبور به مهاجرت شدند.
- تأثیر بر شغل و سلامت: علی حاج‌علی، مهندس معمار ۳۷ ساله، گاه‌به‌گاه در کارخانه‌اش می‌خوابد زیرا بازگشت به خانه به دلیل بسته بودن چک‌پست‌ها ممکن نیست. او می‌گوید: «من با سه فرزندم، همسرم و والدینم ارتباط کمی دارم. مثل یک قرعه‌کشی است، هیچ تضمینی وجود ندارد.»
ریسک جانی: کجاها که درمان متوقف می‌شود
این محدودیت‌ها فقط کلافه‌کننده نیستند؛ مرگبارند. جمعیت قرمز صلیب (هلال‌احمر) فلسطین از اکتبر ۲۰۲۳ تا اوت ۲۰۲۶، ۲۳۷ مورد انکار دسترسی و ۲۴۰ تأخیر در مأموریت‌های پزشکی را مستند کرده است. ریم یاسین، بیهوشی‌شناس ارشد، روایت می‌کند که چگونه یک بیمار با آسیب خونی جدی، به دلیل توقیف آمبولانس در یک چک‌پست، نزدیک به مرگ کشیده شد. او می‌گوید: «دکمه‌ای برای بازگشت وقت از دست رفته وجود ندارد.»
یک جهان مختلف: تصور فلسطینی بدون چک‌پست
در ژانویه ۲۰۲۶، یک راننده متوجه شد که چک‌پست اصلی «وادی النر» باز است. این خبر در تمام کرانه غربی پخش شد و مردم برای سه ساعت، تصور یک زندگی عادی را در سر پروراندند؛ جایی که فرزندان به ماما می‌رسند، پزشکان بدون سلاح به بیمارستان‌ها می‌رسانند و خانواده‌ها بدون ترس از گلوله، مسیریابی می‌کنند. اما سربازان بازگشتند و درها قفل شدند. این «غبت» کوتاه‌مدت، نشان می‌دهد که چقدر جامعه فلسطین تشنه‌ی یک نظم عادی است. هر نسل فلسطینی، دنیایی کوچک‌تر از نسل قبل را به ارث برده است؛ دنیایی که در آن، رسیدن به خانه یک پیروزی محسوب می‌شود.
نظر، سوال یا تجربه خود را درباره این مطلب با سایر کاربران اوکالا به اشتراک بگذارید.