با وجود افزایش چشمگیر تعداد پرتابهای فضایی در سالهای اخیر، بسیاری از شرکتهای ماهوارهای هنوز معتقدند ظرفیت واقعی بازار برای رساندن محمولهها به مدار کافی نیست. هرچند فالکون ۹ اسپیسایکس بخش بزرگی از این بازار را در اختیار گرفته، اما مشتریان خدمات پرتاب همچنان به دنبال گزینههای تازهاند؛ بهخصوص گزینههایی که انعطافپذیری بیشتر، زمانبندی بهتر و وابستگی کمتر به یک بازیگر بزرگ را فراهم کنند.
همین موضوع باعث شده موفقیت شرکتهای نوظهور پرتاب فضایی، برای اپراتورهای ماهوارهای خبر مهمی باشد. یکی از تازهترین نمونهها، Isar Aerospace از آلمان است که توانست با موشک Spectrum برای نخستین بار به مدار برسد و مجموعهای از کیوبستها را از شمال نروژ به مدار پایین زمین منتقل کند.
بازاری که هنوز تشنه ظرفیت پرتاب است
در ظاهر، بازار پرتاب فضایی فعالتر از همیشه به نظر میرسد. اما از نگاه بسیاری از مشتریان، زیاد بودن تعداد پرتابها لزوماً به معنی دسترسی آسان به خدمات مناسب نیست. شرکتهای ماهوارهای معمولاً فقط به دنبال یک موشک ارزان نیستند؛ آنها زمانبندی دقیق، امکان رزرو مطمئن، مدار مناسب و ریسک عملیاتی کمتر میخواهند.
رقابت در این بازار بهطور طبیعی میتواند قیمتها را پایین بیاورد و کیفیت خدمات را بهتر کند. از طرف دیگر، وقتی بخش بزرگی از تقاضا به یک ارائهدهنده اصلی وابسته باشد، مشتریان برای کاهش ریسک، از ظهور بازیگران جدید استقبال میکنند.
- تنوع بیشتر در ارائهدهندگان پرتاب
- کاهش وابستگی به یک شرکت غالب
- امکان برنامهریزی بهتر برای مأموریتهای ماهوارهای
- افزایش شانس دسترسی به مدارهای موردنظر
موفقیت Isar Aerospace چرا مهم است؟
رسیدن Isar Aerospace به مدار فقط یک موفقیت فنی برای یک استارتاپ اروپایی نیست. این اتفاق برای صنعت فضایی اروپا اهمیت راهبردی دارد؛ بازاری که مدتها در کنار بازیگران قدیمیتر مانند Arianespace و Avio به دنبال مسیرهای جدید و مستقل برای دسترسی به فضا بوده است.
اهمیت این دستاورد زمانی بیشتر میشود که بدانیم نخستین پرواز آزمایشی Isar در سال گذشته با شکست همراه بود. عبور از آن شکست و رسیدن به مدار در پرواز بعدی، به مشتریان بالقوه این پیام را میدهد که شرکت وارد مرحلهای جدیتر شده است.
رقابت جدید در بازار پرتاب اروپا
اروپا فقط به Isar محدود نمیشود. چند شرکت دیگر هم با سرعت در حال نزدیک شدن به این بازار هستند؛ از جمله Rocket Factory Augsburg در آلمان و PLD Space در اسپانیا. همچنین شرکت The Exploration Company که در آلمان و فرانسه فعالیت میکند، روی توسعه موتور موشک در کلاس سنگین کار میکند.
این موج تازه نشان میدهد بازار اروپا بهدنبال اکوسیستمی متنوعتر در پرتاب فضایی است؛ اکوسیستمی که هم پاسخگوی نیازهای تجاری باشد و هم از نظر راهبردی وابستگی کمتری ایجاد کند.
چرا اپراتورهای ماهوارهای به پرتابگرهای بوتیک علاقه دارند؟
عبارت بوتیک لانچ سرویس معمولاً به شرکتهای کوچکتر و تخصصیتر پرتاب اشاره دارد؛ شرکتهایی که برخلاف غولهای این صنعت، خدمات محدودتر اما شخصیسازیشدهتری ارائه میکنند. برای برخی مشتریان، این مدل جذابتر از سوار شدن به پرتابهای بزرگ و شلوغ است.
اپراتورهای ماهوارهای در بعضی مأموریتها ترجیح میدهند پرتابشان دقیقتر با نیاز پروژه هماهنگ شود، نه اینکه صرفاً بهعنوان محموله همراه در یک پرتاب بزرگ قرار بگیرند. اینجاست که شرکتهایی مثل Isar میتوانند مزیت داشته باشند.
- زمانبندی منعطفتر برای پرتاب
- تناسب بهتر با مأموریتهای کوچک و متوسط
- دسترسی مستقیمتر به مشتری و پشتیبانی تخصصیتر
- امکان طراحی پرتاب بر اساس نیاز مأموریت
Astroscale؛ نمونهای از اعتماد زودهنگام
در سوی دیگر جهان، مدیران شرکت ژاپنی Astroscale بامداد یکشنبه از ساعت ۵ صبح به وقت محلی بیدار بودند تا پخش زنده پرتاب Isar از نروژ را تماشا کنند. این توجه اتفاقی نبود. Astroscale چند روز پیش از آن اعلام کرده بود که قراردادی با Isar امضا کرده تا یکی از مأموریتهایش را احتمالاً از سال آینده با موشک Spectrum پرتاب کند.
این دومین قرارداد پرتاب میان دو شرکت بود. آنها پیشتر در ماه مارس هم برای پرتاب یک ماهواره دیگر Astroscale با Spectrum به توافق رسیده بودند. نکته مهم اینجاست که Astroscale این قراردادها را پیش از آن امضا کرده بود که Isar واقعاً به مدار برسد.
چرا این قراردادها مهماند؟
بخش زیادی از سفارشهای فعلی Isar از مأموریتهای دولتی و نهادهای عمومی پشتیبانی میشود؛ از جمله آژانس فضایی اروپا، اتحادیه اروپا و دولتهای نروژ و آلمان. طبیعی است که این مشتریان به تثبیت جایگاه Isar در بازار علاقه داشته باشند.
اما Astroscale جزو این بازار تضمینشده نبود. به همین دلیل، اعتماد یک شرکت ماهوارهای شناختهشده به Isar، آن هم پیش از اثبات کامل توان عملیاتیاش، نشانه مهمی از نیاز واقعی بازار به گزینههای جدید پرتاب است.
آینده بازار پرتاب دیگر تکقطبی نیست
با اینکه اسپیسایکس هنوز بازیگر اصلی بازار پرتاب فضایی است، اما شرایط بازار نشان میدهد مشتریان به یک اکوسیستم متنوعتر فکر میکنند. کاهش تدریجی شدت برنامه پرتاب فالکون ۹ و نامشخص بودن زمان استفاده گسترده از استارشیپ برای محمولههای غیر از استارلینک، باعث شده فرصت تازهای برای شرکتهای نوظهور ایجاد شود.
اگر این شرکتها بتوانند قابلیت اطمینان، قیمت رقابتی و زمانبندی دقیق را ارائه دهند، بخشی از بازار بدون تردید به سمت آنها خواهد رفت. برای اپراتورهای ماهوارهای، موضوع فقط هزینه نیست؛ دسترسی پایدار و قابل پیشبینی به فضا اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
موفقیت Isar Aerospace نشان میدهد هنوز جا برای پرتابگرهای کوچک و تخصصی در بازار وجود دارد؛ بهخصوص برای مشتریانی که دنبال گزینهای فراتر از مدلهای پرتاب انبوه هستند.
نظر، سوال یا تجربه خود را درباره این مطلب با سایر کاربران اوکالا به اشتراک بگذارید.