Bitchat، اپ پیام‌رسان غیرمتمرکز جک دورسی که برای کار کردن بدون اینترنت طراحی شده، از اپ‌استور اپل و گوگل‌پلی در هند حذف شد. این اقدام پس از دستور رسمی دولت هند و ماه‌ها تلاش برای محدودسازی دسترسی به نرم‌افزار متن‌باز اتفاق می‌افتد.
چه اتفاقی افتاد؟
جک دورسی روز شنبه اعلام کرد که دولت هند به اپل دستور داده Bitchat را از اپ‌استور خود در این کشور حذف کند. در اطلاعیه‌ای که دورسی در پلتفرم X منتشر کرد، مشخص شد وزارت الکترونیک و فناوری اطلاعات هند این درخواست را تحت مادهٔ 69A قانون فناوری اطلاعات مطرح کرده است؛ بندی که به دولت اختیار مسدودسازی آنلاین را می‌دهد.
محدودهٔ حذف و دسترسی‌ها
اطلاعیهٔ اپل گفته بود Bitchat در خارج از هند همچنان در دسترس خواهد بود، اما نسخهٔ بتا از طریق TestFlight نیز در هند مسدود می‌شود. هم‌زمان بررسی‌ها نشان داد اپ در گوگل‌پلی هند نیز برای دانلود در دسترس نیست و وب‌سایت Bitchat هم برای کاربران چندین ارائه‌دهندهٔ اینترنت مسدود شده بود. هنوز مشخص نیست آیا گوگل و ارائه‌دهندگان اینترنت نیز رسماً از دولت دستور دریافت کرده‌اند یا خیر.
چرا دولت هند این درخواست را مطرح کرد؟
Bitchat از شبکهٔ مش بلوتوث استفاده می‌کند تا دستگاه‌های نزدیک بتوانند بدون نیاز به شبکهٔ تلفن همراه، اینترنت یا سرورهای مرکزی، پیام‌های رمزنگاری‌شده رد و بدل کنند. مقام‌های هندی پیش‌تر از GitHub خواسته بودند مخازن مرتبط با این اپ را حذف کند و در این سفارش اشاره شده بود که معماری اپ، رهگیری یا رهگیری کاربران را برای نهادهای اجرای قانون دشوار می‌سازد و در زمان قطعی‌های اینترنتی هم قابل استفاده است.
اختلاف در استناد قانونی
دستور اولیه به GitHub بر مبنای مقررات مربوط به واسطه‌ها در قانون فناوری اطلاعات هند صادر شده بود، اما اطلاعیهٔ اخیر اپل به صراحت مادهٔ 69A را به عنوان دلیل ذکر می‌کند؛ بندی که مکانیسم مسدودسازی محتوا را پوشش می‌دهد. این تفاوت قانونی، ابهامات حقوقی و پرسش‌هایی را دربارهٔ مبنای قانونی محدودسازی نرم‌افزار مطرح کرده است.
واکنش‌ها و نگرانی‌های حقوقی
سازمان مدافع آزادی اینترنت (Internet Freedom Foundation) در دهلی‌نو، اقدام اخیر را خلاف قانون اساسی دانست و تاکید کرد مادهٔ 69A برای مسدودسازی اطلاعات غیرقانونی است، نه برای حذف یک اپ پیام‌رسان صرفاً به علت توانایی کار در زمان قطعی اینترنت. این سازمان همچنین اشاره کرده دستور مسدودسازی و محتوای ادعاشده به‌عنوان دلیل، عمومی نشده است.
زمینهٔ اجتماعی و سیاسی
محدودیت‌های تازهٔ Bitchat در زمانی رخ می‌دهد که هند شاهد اعتراض‌های جوانان نسبت به تغییرات در فهرست رای‌دهندگان است. در جریان این اعتراض‌ها، دسترسی به اینترنت در نقاطی مانند Jantar Mantar دهلی برای چند ساعت قطع شد و گزارش‌هایی وجود دارد که معترضان به استفاده از اپ‌هایی مانند Bitchat و Briar روی آورده‌اند تا ارتباطات خود را در زمان قطعی اینترنت حفظ کنند.
رشد ناگهانی علاقه در هند
- افزایش دانلودها: طبق داده‌های Sensor Tower، بین 17 تا 23 جولای سهم هند از دانلودهای جهانی Bitchat تقریباً 85٪ بوده — جهشی بزرگ نسبت به تقریباً 1٪ در 30 روز قبل.
- استفاده در زمان اعتراضات: معترضان در زمان قطع اینترنت از اپ‌های مبتنی بر شبکه‌های همتابه‌همتا استفاده کردند.
چه نکاتی باید دنبال شوند؟
- آیا گوگل و ارائه‌دهندگان اینترنت نیز نامهٔ رسمی مشابهی دریافت کرده‌اند و چه مقرراتی مبنای اقدام‌شان بوده است؟
- آیا دستور مسدودسازی و مستندات مرتبط منتشر خواهد شد تا شفافیت حقوقی تامین شود؟
- پیامدهای گسترده‌تر برای نرم‌افزارهای متن‌باز و اپ‌های فراگیر در دوران قطعی‌های اینترنتی چه خواهد بود؟
در مجموع، حذف Bitchat از فروشگاه‌های اپلیکیشن در هند سوالات مهمی دربارهٔ تعادل میان امنیت ملی، نظارت حکومتی و حقوق دیجیتال شهروندان مطرح می‌کند؛ موضوعاتی که به احتمال زیاد در ماه‌های آینده بحث‌برانگیز باقی خواهند ماند.
نظر، سوال یا تجربه خود را درباره این مطلب با سایر کاربران اوکالا به اشتراک بگذارید.