ماموریت ژاپن برای بازگرداندن نمونه از فوبوس

ژاپن مأموریتی جسورانه را آغاز کرد: فرستادن فضاپیمایی برای فرود بر بزرگ‌ترین قمر مریخ، فوبوس، و بازگرداندن نمونه‌هایی به زمین. این پروژه پنج‌ساله می‌تواند دید تازه‌ای از آغاز شکل‌گیری سامانهٔ خورشیدی به ما بدهد.

پرتاب و توانمندی‌های فنی

ماموریت موسوم به MMX با بودجه‌ای در حدود 578 میلیون دلار از مرکز فضایی تانگاشیما در جنوب ژاپن بلند شد. فضاپیما سوار بر موشک H3 به ارتفاع رفت؛ موشکی 63 متری که برای این ماموریت سنگین تقویت شده و چهار بوستر جامد، موتورهای اصلی پرقدرت و پوشش بارِ بزرگ‌تری دریافت کرده بود.

سفر آغاز شد

مرحلهٔ بالایی موشک فضاپیما را به سرعتی بیش از 24,000 مایل در ساعت رساند تا بتواند از گرانش زمین جدا شود و سفر تقریباً ده‌ماهه به سمت مدار مریخ را آغاز کند. فضاپیما که وزنی نزدیک به 4.5 تن دارد — و حدود دو سوم جرم آن سوخت است — تقریباً 71 دقیقه پس از پرتاب از مرحلهٔ بالایی جدا شد.

وضعیت پس از پرتاب و اهداف علمی

پس از جدایی، کنترل زمینی با فضاپیما تماس گرفت، پنل‌های خورشیدی باز شدند و تیم مأموریت اعلام کرد که وضعیت فضاپیما بسیار پایدار است. مدیران پروژه و مقام‌های ژاپنی این پرتاب را موفق خواندند و یادآور شدند که این آغاز یک سفر طولانی پنج ساله است.

چرا فوبوس مهم است؟

یکی از پرسش‌های اصلی دانشمندان این است که آیا فوبوس در گذشته یک سیارک بوده که میلیاردها سال پیش گرفتار گرانش مریخ شده یا از دل خود منظومهٔ مریخ پدید آمده است. نمونه‌برداری مستقیم از فوبوس می‌تواند به روشن‌شدن خاستگاه آن کمک کند و اطلاعات ارزشمندی دربارهٔ روند شکل‌گیری جرم‌های کوچک در سامانهٔ خورشیدی بدهد.

تداوم میراث هایابوسا

ژاپن در گذشته با مأموریت‌های هایابوسا و هایابوسا-۲ ثابت کرده است که در بازگرداندن نمونه از اجرام فضایی پیشروست. حالا تجربهٔ این پروژه‌ها به پشتوانه‌ای برای MMX تبدیل شده تا بتواند نخستین بازگردانی نمونه از قمرهای مریخ را رقم بزند.

نکات کلیدی ماموریت

• بودجهٔ ماموریت: تقریباً 578 میلیون دلار.
• مدت‌زمان مأموریت: برنامه‌ریزی شده برای حدود ۵ سال.
• سرعت خروج از زمین: بیش از 24,000 مایل در ساعت.
• جرم فضاپیما: حدود 4.5 تن؛ دو سوم آن سوخت.
• هدف علمی: تعیین منشأ فوبوس و بازگردانی نمونه به زمین.

این ماموریت نه تنها گامی مهم برای درک تاریخ سیارات نزدیک به ماست، بلکه نقطه‌ای برجسته در تجربهٔ ژاپن در نمونه‌برداری فضایی به شمار می‌رود. حالا چشم‌ها به مسیر پنج‌سالهٔ MMX دوخته شده تا ببینیم چه اسراری از فوبوس به زمین باز خواهد گشت.