سیستم‌های حقوقی و مقرراتی پلتفرم‌های بزرگ تکنولوژی، همیشه به عنوان دروازه‌بان‌های محتوای غیرقانونی شناخته شده‌اند؛ اما اخیراً گزارش‌های نگران‌کننده‌ای از آلبانی منتشر شده که نشان می‌دهد متا (Meta) مگرده به سلاحی در خدمت سرکوب معترضان مدنی تبدیل شده است. نمایندگان پارلمان اروپا با ارسال نامه‌ای به کمیسیون اروپا، خواستار بررسی فوری نحوه استفاده از ابزار «حقوق کپی‌رایت» توسط متا در معلق کردن حساب‌های معترضان آلبانیایی شدند. آن‌ها معتقدند این فرآیند شبیه به یک حمله منسجم و هماهنگ (Brigading) است که با هدف خاموش کردن صدای مخالفان دولتی انجام می‌شود.
طرح‌ریزی حملات هماهنگ با بهانه کپی‌رایت
در پشت صحنه اعتراضات «انقلاب فلامینگو» در تیرانا، که در پاسخ به پروژه‌های گردشگری لوکس و درخواست دولت برای تغییر قوانین توسعه در زمین‌های حفاظت‌شده شکل گرفته است، یک الگوی مشکوک از سوی متا مشاهده شده است. سازمان‌های غیردولتی مانند «Repro Uncensored» گزارش دادند که حدود ۱۰۰ مورد محدودسازی حساب (و احتمالاً چند صد مورد دیگر) مستقیماً به پست‌های مرتبط با این اعتراضات گره خورده است.
چگونه یک حساب کاربری هدف قرار می‌گیرد؟
- غله‌گیری شکایت‌های جعلی: مهاجمان بدنی که اغلب به‌صورت انبوه عمل می‌کنند، شکایات متعدد کپی‌رایت را در یک بازه زمانی کوتاه (مثلاً ۵ تا ۱۰ شکایت) علیه یک حساب کاربری ثبت می‌کنند.
- فعال‌سازی سیستم‌های خودکار: با افزایش تعداد شکایت‌ها، الگوریتم‌های متا فرآیند اجرای خودکار (Automated Enforcement) را فعال کرده و ابتدا محتوای حساب را محدود و در نهایت کل حساب را معلق یا حذف می‌کنند.
- دخول در حساب‌های جایگزین: به محض اینکه معترضان برای دور زدن سانسور، حساب‌های جدیدی می‌سازند، همان الگوی حمله تکرار می‌شود.
مارتا دیمیترا تو، بنیان‌گذار این سازمان نفع‌بخش، تأکید کرده که تمرکز این شکایت‌ها بر روی یک جنبش سیاسی خاص، ماهیت این عملیات را از «مدیریت عادی محتوا» به یک «کمپین هدفمند» تغییر می‌دهد. این ترفند به گونه‌ای طراحی شده که نیازی به هک کردن حساب کاربری نباشد؛ بلکه فقط کافی است از زیرساخت خود پلتفرم علیه آن استفاده شود.
شکاف قانونی DMCA و ضعف پلتفرم‌های آمریکایی
یکی از دلایل اصلی آسیب‌پذیری این سیستم، چارچوب قانونی آمریکا است. کیان وستاینسون، مسئول سیاست‌های فناوری در Freedom House، توضیح می‌دهد که پلتفرم‌های آمریکایی مانند متا، تابع قانون کپی‌رایت هزاره دیجیتال (DMCA) هستند. این قانون شامل مقررات «اعلام و حذف» (Notice-and-Takedown) است که ذاتاً به سمت «تجاوز در اجرا» (Overcompliance) میل دارد. به این معنی که برای جلوگیری از جرایم سنگین، پلتفرم‌ها تمایل دارند حتی در صورت شک‌های جدی، محتوای مورد شکایت را سریعاً حذف کنند، مگر اینکه مالک اصلی آن را اثبات کند.
پشتیبانی مالی برای ساکت‌کردن معترضان
یکی از موارد تکان‌دهنده‌ای که توسط آرجان کوچی (بریتانیایی-آلبانیایی) مستند شده است، نشان می‌دهد که این حملات کاملاً پولی و سیستماتیک هستند. او که ویدیوهای پرنور و پرطرفداری از اعتراضات را منتشر کرده بود، با سیل شکایات کپی‌رایت مواجه شد. زمانی که با یکی از شاکیان تماس گرفت، متوجه شد که این شخص مبلغی معادل ۱۸۰۰ دلار برای انجام این کار دریافت کرده است و در مقابل، از کوچی خواسته است مبلغی (حتی به صورت کریپتو) بپردازد تا شکایت‌ها پس گرفته شود. پیشنهاد دیگر این بود که حساب را برای یک هفته غیرفعال کند تا از خطر معلق شدن کامل در امان بماند.
پاسخ متا و واکنش‌های سیاسی
سخنگوی متا اعلام کرد که این حساب‌ها به اشتباه حذف شده‌اند و اکنون بازگردانده شده‌اند، اما از توضیحات بیشتر درباره تحقیقات درونی پرهیز کرد. در حالی که نخست‌وزیر آلبانی این اتهامات را رد کرده و خود را بی‌صورت از این «شایعه‌پراکنی‌ها» می‌داند، کمیسیون اروپا تأیید کرده است که بر نگرانی‌های مربوط به سانسور سایه (Shadow Ban) صداهای سیاسی علیه متا، دست‌کم‌نمی‌کند و این موضوع را ضمن بررسی کنونی خود می‌داند. این ماجرا هشداری است که ابزارهای حقوقی کپی‌رایت می‌تواند در شرایطی خاص، به مکانیزمی برای بی‌صدا کردن دموکراسی‌های ناشیاب تبدیل شود.
نظر، سوال یا تجربه خود را درباره این مطلب با سایر کاربران اوکالا به اشتراک بگذارید.