کیبوردهای منعطف و نرم Seaboard با آن کلیدهای سیلیکونی جذاب، زمانی نماد آینده سازهای موسیقی بودند؛ گجت‌هایی انقلابی که رایان گاسلینگ در فیلم تحسین‌شده «لا لا لند» پشت یکی از آنها نشست و چهره‌های نامداری چون فارل ویلیامز و جردن رودس روی صحنه با هیجان از قابلیت‌های بی‌نظیرشان می‌گفتند. اما پشت این ویترین پر زرق‌وبرق، فاجعه‌ای در حال شکل‌گیری بود. حالا شرکت رُلی (Roli) رسماً از پا درآمده و برای دومین بار اعلام ورشکستگی کرده است؛ رویدادی تلخ که هزاران کاربر و هنرمند را با سخت‌افزارهایی بلاتکلیف و سفارش‌هایی ارسال‌نشده به حال خود رها کرد.
ورشکستگی دوباره و کاربرانی که دست‌خالی ماندند
شرکت رُلی پیش از اعلام رسمی به رسانه‌ها، رولند لمب (Roland Lamb)، بنیان‌گذار و مدیرعامل خود را برکنار کرد و بلافاصله وارد فرآیند قانونی مدیریت ورشکستگی در بریتانیا شد. این دومین باری است که این استارتاپ پیشرو فناوری صدا به ورطه فروپاشی کشیده می‌شود. تفاوت ماجرا اینجاست که این‌بار ترکش‌های بحران مالی مستقیماً به خریداران اصابت کرده است.
ردیت، گروه‌های فیسبوکی و فروم‌های تخصصی موسیقی پر شده از صدای اعتراض کاربرانی که صدها و گاهی هزاران دلار برای پیش‌خرید سازهای جدید هزینه کرده‌اند، اما ماه‌هاست هیچ پاسخی از تیم پشتیبانی دریافت نمی‌کنند. در این میان نه خبری از ارسال سفارش‌هاست و نه بازگشت وجهی در کار خواهد بود.
کابوس بزرگ‌تر: خاموشی ابدی سازهای اختصاصی
مسئله فقط خریداران معطل مانده نیست؛ حتی کسانی که هم‌اکنون این دستگاه‌های گران‌قیمت را روی میز خود دارند با نگرانی جدی روبه‌رو هستند. سازهای رُلی برای راه‌اندازی، اتصال، تطبیق نت‌ها و تنظیمات صداسازی وابستگی شدیدی به نرم‌افزارهای لانچر اختصاصی شرکت دارند. اگر سرورها خاموش شوند یا پشتیبانی نرم‌افزاری متوقف شود، این سخت‌افزارهای چندصد دلاری عملاً به تکه‌هایی سیلیکونی و پلاستیکی بی‌مصرف و به‌اصطلاح «آجر شده» تبدیل می‌شوند.
از درخشش در هالیوود تا روزهای افول
رُلی در سال ۲۰۰۹ متولد شد و در اواخر دهه ۲۰۱۰ اوج محبوبیت خود را تجربه کرد. فناوری ابداعی آنها که به بیان چندصدایی می‌دی (MPE) معروف است، به نوازنده اجازه می‌دهد تنها با لغزاندن انگشت روی بافت نرم کلیدها، پیچش تن و فرکانس صدا را مثل یک ساز زهی کنترل کند. با این حال، مسیری که این استارتاپ طی کرد با تصمیمات مدیریتی فاجعه‌بار همراه بود:
- سرمایه‌گذاری‌های سنگین و بازدهی محدود: با وجود تزریق سرمایه از سوی صندوق نوآوری سونی و سلبریتی‌ها، بازار هدف این سازها بسیار محدود و تخصصی باقی ماند.
- بحران زنجیره تأمین در دوره کرونا: همکاری با اپل برای فروش Roli Blocks در فروشگاه‌های این کمپانی شکست خورد و اختلالات دوران همه‌گیری ضربه نهایی را به ساختار لجستیک شرکت زد.
- تغییر نام‌های موقتی: نجات معجزه‌آسا با وام‌های دولتی در سال ۲۰۲۰ و تغییر هویت به Luminary Roli نیز تنها مرهمی موقت بود و نتوانست آتش زیر خاکستر را خاموش کند.
مدیریتی شبیه به کاریکاتور استیو جابز
کارمندان سابق رُلی پرده از دلایل اصلی این سقوط برداشته‌اند. به گفته آنها، رولند لمب شخصیتی خودشیفته و غیرقابل پیش‌بینی داشت که خود را نقش اول یک فیلم سینمایی پرهزینه و بقیه کارمندان را صرفاً سیاهی‌لشکر می‌دید. یکی از نیروهای سابق فاش کرد که درون سازمان مستندی ۱۶ صفحه‌ای با عنوان طعنه‌آمیز «چگونه رولند را راضی نگه داریم؟» دست‌به‌دست می‌شد که به نحوه مدارا با رفتارهای هیجانی و نارسیسیستی مدیرعامل اختصاص داشت.
پنهان‌کاری شدید، تاخیرهای متوالی بدون پاسخ‌گویی به خریداران در پلتفرم کیک‌استارتر و قمار روی ایده‌های پرریسک بدون توجه به واقعیت‌های بازار، سرانجام شرکتی با پتانسیل ساخت یکی از برترین گجت‌های تاریخ صدا را زمین زد.
نجات سخت‌افزارها به دست جامعه کاربری
در شرایطی که امید به نجات سازندگان به صفر رسیده، کاربران دست روی دست نگذاشته‌اند. سام هاکینگ، مهندس صدای بریتانیایی، با کدنویسی ابزارهای مستقل توانسته پلتفرمی را در گیت‌هاب و ردیت به اشتراک بگذارد که به کاربران اجازه می‌دهد مدل‌های مختلف Seaboard ،Rise و Blocks را بدون نیاز به نرم‌افزار رسمی رُلی مستقیماً به سیستم متصل کنند.
این تلاش جمعی کورسوی امیدی است برای کسانی که حاضر نیستند یکی از منحصربه‌فردترین کیبوردهای تاریخ موسیقی مدرن را به زباله‌دان بفرستند؛ هرچند پایان تلخ شرکتی که قرار بود آینده نواختن را دگرگون کند، داستانی هشداردهنده برای تمام استارتاپ‌های مغرور دنیای فناوری باقی خواهد ماند.
نظر، سوال یا تجربه خود را درباره این مطلب با سایر کاربران اوکالا به اشتراک بگذارید.