در دعوای حقوقی مربوط به آموزش هوش مصنوعی، متا تلاش کرده کارکنانی را که تورنت دانلود کردهاند مقصر جلوه دهد؛ اما دستور تازه دادگاه خواهان شناسایی مدیرانی است که اجازه این تصمیمها را صادر کردهاند. حالا روشن شدن نام این مدیران ممکن است زنجیره تصمیمگیری را تا سطوح بالاتر کشانده و مسئولیت اجراییان را نیز در معرض افشا قرار دهد.
چه اتفاقی افتاده است؟
شکایات مجموعهای از نویسندگان و یک ناشر نشان میدهد متا برای گردآوری دادههای عظیم آموزش مدلهای هوش مصنوعی، از منابع سایهای مانند Anna’s Archive و LibGen استفاده کرده و مقادیر سنگینی از کتابها را از طریق تورنت دانلود کرده است. مقام قضایی پس از شنیدن شهادت چند کارمند که تورنت دانلود کردهاند، حکم داده است متا باید دقیقاً افرادی را که این تصمیمها را تأیید کردهاند معرفی کند.
استراتژی متا برای «مقصر جلوهدادن کارکنان»
متا در پروندههای دادگاهی پیشین تلاش کرده نشان دهد که جمعآوری دادهها با یک «رویکرد غیررسمی» انجام شده و هیچ فرد صاحباختیاری تصمیمگیرنده نبوده است؛ به عبارت دیگر، شرکت مدعی شده تصمیمی گرفته نشده و تنها برخی کارکنان «از لحاظ فنی» اقدام به دانلود کردهاند. اما شهادتها و اسناد داخلی تصویر متفاوتی ارائه میدهند.
نکات کلیدی که نشان میدهد مسئولیت محدود به کارکنان نیست
- شهادت کارکنان: چند نفر گفتهاند تحت فشار یا دستورالعملهایی قرار گرفتهاند که آنها را به دانلود تورنت واداشته است.
- پیامهای داخلی: پیامهایی وجود دارد که در آنها برخی اعضای تیم به انجام چنین کاری اعتراض کرده یا ابراز نگرانی کردهاند.
- حجم دانلودها: نویسندگان میگویند بدون وجود مشارکت و «سِیدینگ» شرکت در شبکه تورنت، دانلود مقادیر عظیمی مثل 80.6 ترابایت از LibGen یا 35.7 ترابایت از Anna’s Archive امکانپذیر نبوده است.
- ردپای مدیریتی: دستکم یک رشته پیام که پیشتر بدون سانسور منتشر شده، نشان میدهد تصمیم برای دانلود از LibGen پس از «ارتقاء» به سطوح بالاتر، از جمله ارجاع به MZ (اشاره به مارک زاکربرگ) اتخاذ شده است.
موقف حقوقی نویسندگان و ناشران
نویسندگان و ناشران استدلال میکنند که متا عمداً رفتارهایی را که منجر به نقض حق نشر شده تشویق یا تسهیل کرده است. آنها میگویند دانلود گسترده و توزیع غیرقانونی آثار، خصوصاً وقتی با هدف آموزش مدلهای تجاری انجام شده، فراتر از یک اقدام فردیِ بدون اطلاع مدیریت است و نیاز به پاسخگویی ردههای بالاتر شرکت دارد.
موانع و ادعاهای متا
- متا میگوید از «تدابیر کاهش» برای جلوگیری از سِیدینگ استفاده کرده است.
- شرکت مدعی است برخی ارتباطات که ممکن است هویت تصمیمگیران را نمایان کند در قلمروِ «مشمول امتیاز قانونی» قرار دارند و بنابراین قابل افشا نیستند.
- با این حال، پیامها و شهادتهای غیرمحرمانهشده خلاف این ادعا را نشان میدهند و قاضی را مجاب کردهاند که روشن شدن هویت تصمیمسازان ضروری است.
پیامدهای احتمالی و آنچه در ادامه دنبال خواهد شد
اگر دادگاه حکم به افشای نام مدیران و رهیافتهای مدیریتی بدهد، احتمال دارد پروندههای مربوط به نقض حق نشر علیه متا فروزانتر شود و مسئولیت حقوقی به سطوح بالاتری از سازمان سرایت کند. همین حالا هم افشای پیامهای داخلی و شهادت کارکنان تصویر یک تصمیم جمعی یا حداقل اجماع مدیریتی را تقویت میکند.
در سوی دیگر، شرکتهایی که از دادههای گسترده برای آموزش هوش مصنوعی استفاده میکنند احتمالاً این پرونده را با دقت دنبال میکنند؛ چون نتیجه آن میتواند چارچوب حقوقی و موازین اخلاقی جمعآوری دادههای آموزشی در صنعت را تحت تأثیر قرار دهد.
خلاصه کوتاه
- دادگاه از متا خواسته نام افرادی را که مجوز دانلود و استفاده از کتابهای دارای حق نشر را صادر کردهاند، افشا کند.
- شهادتها و پیامهای داخلی نشان میدهد تصمیمات مرتبط احتمالأ فراتر از سطح کارکنان عادی بوده است.
- نتیجه این پرونده میتواند باعث تغییر رفتار شرکتها درباره استفاده از منابع سایهای و سیاستهای داخلی در جمعآوری دادههای آموزشی شود.
نظر، سوال یا تجربه خود را درباره این مطلب با سایر کاربران اوکالا به اشتراک بگذارید.