گوگل در مسیر تازه‌اش برای تبدیل جستجو به تجربه‌ای مبتنی بر هوش مصنوعی، مدل قدیمی ارسال ترافیک به سایت‌ها را به هم زده است؛ مدلی که سال‌ها ستون اصلی رابطه میان موتور جستجو و ناشران بود. حالا که پاسخ‌های تولیدشده با Gemini بیشتر از قبل مستقیماً در نتایج جستجو دیده می‌شوند، بسیاری از رسانه‌ها و وب‌سایت‌ها می‌گویند سهمشان از این تغییر، کاهش بازدید و افت درآمد بوده است.
در همین فضا، گوگل مدتی است طرحی آزمایشی را اجرا می‌کند که بر اساس آن، اگر محتوای یک سایت نقش موثری در پاسخ‌های هوش مصنوعی مثل AI Overview داشته باشد، ممکن است مبلغی به آن ناشر پرداخت شود. ایده روی کاغذ جذاب به نظر می‌رسد، اما گزارش‌های تازه نشان می‌دهد این پرداخت‌ها برای بسیاری از ناشران آن‌قدر کم است که نتوان آن را راه‌حل جدی دانست.
طرح آزمایشی گوگل برای پرداخت به ناشران چیست؟
بر اساس گزارشی از The Information، گوگل حدود ۱۰۰ ناشر را وارد برنامه آزمایشی «مشارکت در پاسخ‌های هوش مصنوعی» کرده است. در این مدل، اگر محتوای یک وب‌سایت به شکل معناداری در خروجی‌های جستجوی مبتنی بر Gemini استفاده شود، گوگل مبلغی به آن سایت می‌پردازد.
این تغییر از آن جهت مهم است که گوگل سال‌ها با پرداخت مستقیم به ناشران مخالفت می‌کرد. استدلال هم روشن بود: وب‌سایت‌ها در ازای اجازه دادن به خزنده‌های گوگل برای ایندکس محتوا، ترافیک دریافت می‌کنند. اما با رشد پاسخ‌های مستقیم مبتنی بر AI، این معامله قدیمی دیگر مثل قبل کار نمی‌کند؛ چون کاربر در بسیاری از موارد پاسخ را همان‌جا در نتایج جستجو می‌گیرد و کمتر روی لینک سایت‌ها کلیک می‌کند.
چرا ناشران از این برنامه راضی نیستند؟
مشکل اصلی، رقم پرداختی است. طبق این گزارش، چند ناشر کوچک و متوسط حاضر در این برنامه گفته‌اند درآمدی که از گوگل دریافت می‌کنند بسیار ناچیز است؛ در حدی که فقط حدود یک‌دهمِ یک درصد از درآمد تبلیغاتی آن‌ها را تشکیل می‌دهد.
برای بسیاری از سایت‌ها، چنین مبلغی عملاً هیچ تناسبی با افت ترافیکی که از تغییرات جستجوی گوگل به وجود آمده ندارد. اگر ورودی ارگانیک کاهش پیدا کند، درآمد تبلیغات، اشتراک و حتی فروش وابسته به بازدید هم تحت فشار قرار می‌گیرد. در چنین شرایطی، پرداختی چندصد دلاری یا حتی چند هزار دلاری، بیشتر شبیه یک دلجویی محدود است تا یک مدل اقتصادی پایدار.
واکنش ناشران بزرگ‌تر
ناامیدی فقط به سایت‌های کوچک محدود نیست. گزارش می‌گوید بعضی ناشران بزرگ‌تر ترجیح داده‌اند اصلاً وارد این طرح نشوند. ظاهراً استدلال آن‌ها این است که با نپذیرفتن شرایط فعلی، شاید بتوانند گوگل را وادار کنند پیشنهاد بهتری روی میز بگذارد.
این تصمیم نشان می‌دهد بدبینی نسبت به آینده رابطه ناشران با جستجوی هوش مصنوعی فقط یک نگرانی گذرا نیست. برای بسیاری از رسانه‌ها، مسئله فقط مبلغ پرداختی نیست؛ بلکه این سوال جدی مطرح است که آیا گوگل واقعاً می‌خواهد سهم منصفانه‌ای از ارزش تولیدشده توسط محتوای وب را به صاحبان آن برگرداند یا نه.
همه سایت‌ها درآمد یکسانی ندارند
با این حال، وضعیت برای همه ناشران یکسان نیست. پرداخت‌ها در این برنامهبه‌طور محسوسی متفاوت است و برخی سایت‌ها عملکرد بهتری داشته‌اند.
- یک ناشر که زودتر به طرح پیوسته، در مسیر کسب بیش از ۱ میلیون دلار در سال قرار دارد؛ رقمی که بخش مهمی از درآمد آن را تشکیل می‌دهد.
- یک ناشر دیگر که تازه‌تر وارد برنامه شده، بین ۵۰ تا ۶۰ هزار دلار درآمد داشته که در مقایسه با کل درآمدش سهم کوچکی محسوب می‌شود.
- برخی سایت‌های کوچک‌تر طی چند ماه کمتر از ۱۰۰۰ دلار دریافت کرده‌اند؛ عددی که حتی نزدیک به جبران افت ترافیک هم نیست.
این تفاوت شدید نشان می‌دهد هنوز چارچوب مشخص و شفافی برای ارزش‌گذاری محتوای ناشران در پاسخ‌های AI وجود ندارد. همچنین معلوم نیست چه عواملی باعث می‌شود یک سایت سهم قابل توجهی بگیرد و سایتی دیگر تقریباً هیچ.
چالش اصلی گوگل در عصر جستجوی هوش مصنوعی
گوگل حالا با یک مسئله حساس روبه‌رو است: اگر پاسخ‌های هوش مصنوعی باعث شوند کاربران کمتر وارد سایت‌ها شوند، ناشران انگیزه کمتری برای تولید محتوای باکیفیت خواهند داشت. در بلندمدت این موضوع می‌تواند به خود گوگل هم ضربه بزند، چون کیفیت پاسخ‌های AI بدون دسترسی به محتوای قابل اتکا و به‌روز، افت می‌کند.
به همین دلیل، برنامه‌های آزمایشی از این دست فقط یک اقدام جانبی نیستند؛ آن‌ها بخشی از تلاش گوگل برای بازتعریف رابطه‌اش با وب محسوب می‌شوند. اما اگر پرداخت‌ها همچنان پایین بماند، اعتماد ناشران به این مدل شکل نخواهد گرفت.
نکات کلیدی
- گوگل حدود ۱۰۰ ناشر را وارد برنامه آزمایشی پرداخت برای مشارکت در پاسخ‌های AI کرده است.
- هدف این طرح، جبران بخشی از ارزشی است که محتوای سایت‌ها به نتایج جستجوی مبتنی بر Gemini اضافه می‌کند.
- بسیاری از ناشران می‌گویند رقم پرداختی بسیار ناچیز و ناکافی است.
- برخی ناشران بزرگ‌تر به امید دریافت پیشنهاد بهتر، از شرکت در این برنامه خودداری کرده‌اند.
- درآمد ناشران در این طرح بسیار متفاوت است؛ از کمتر از ۱۰۰۰ دلار تا بیش از ۱ میلیون دلار در سال.
فعلاً این‌طور به نظر می‌رسد که تلاش اولیه گوگل برای راضی نگه داشتن ناشران، دست‌کم در شکل فعلی، نتوانسته نگرانی‌ها را برطرف کند. اگر جستجوی هوش مصنوعی قرار است آینده وب را تعیین کند، مدل اقتصادی آن هم باید برای تولیدکنندگان محتوا قابل قبول باشد؛ وگرنه این رابطه پرتنش‌تر از قبل ادامه پیدا می‌کند.
نظر، سوال یا تجربه خود را درباره این مطلب با سایر کاربران اوکالا به اشتراک بگذارید.