تصور کنید در یک پنل تخصصی هفته اقلیم حضور دارید. تنها یک دقیقه از شروع بحث می‌گذرد که ناگهان یکی از حاضران بلند بلند داد می‌زند: «ایده اینکه می‌توانیم با گاز شکسته‌شده (فرکینگ) ادامه دهیم، دروغ است!» امنان او را از سالن بیرون می‌برند، اما آستانه خشم رو به بالا نیست. چند دقیقه بعد، اعتراض دیگران آغاز می‌شود. این صحنه‌ها دیگر در محافل فنی و اقلیمی خاصیت نادر ندارند؛ بلکه نشانه‌ای از شکاف عمیق میان دنیای تکنولوژی و نگرانی‌های واقعی مردم است.
در نگاه اول، اعتراضات به دیتاسنترها را می‌توان صرفاً نگرانی‌های محلی مثل کم‌آبی یا افزایش قبوض برقی دانست. اما داده‌های جدید و تحلیل‌های صنعتی نشان می‌دهد که پشت این اعتراضات، یک بحران اقلیمی پنهان وجود دارد که اغلب نادیده گرفته می‌شود.
چرا اعتراض به دیتاسنترها فراگیر شده است؟
در ماه‌های اخیر، دیتاسنترها با موجی از مخالفت عمومی مواجه شده‌اند. در بسیاری از ایالت‌های آمریکا، اخطارهایی برای توقف ساخت این مراکز صادر شده است. مسئولان و مدیران ارشد تکنولوژی اغلب این نگرانی‌ها را ناشی از ندانستن فواید اقتصادی برای جوامع محلی می‌دانند. برخی استدلال می‌کنند که دیتاسنترها می‌توانند به عنوان شهروندان خوب، به نوسازی شبکه برق و کاهش هزینه‌ها کمک کنند.
اما واقعیت پیچیده‌تر است. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که نگرانی اصلی مردم، مستقیماً به تغییرات اقلیمی ختم نمی‌شود، بلکه به مسائل ملموس‌تر مانند آلودگی هوا، سروصدا و تأمین آب ختم می‌شود. حتی برخی فعالان اقلیمی نیز معتقدند که در حال حاضر، انرژی کلانتر از جو است.
فاکتور پنهان: رشد سریع سوخت‌های فسیلی
هشدار این است که اگر دیتاسنترها به دنبال تأمین برق برای رشد هوش مصنوعی باشند، مسیر آن‌ها از گاز طبیعی می‌گذرد. تحلیل‌گران پیش‌بینی می‌کنند که تا سال ۲۰۳۵، دیتاسنترها بیش از ۵ درصد تقاضای جهانی برق را تشکیل خواهند داد. این حجم عظیم تقاضا عمدتاً با پالایشگاه‌های جدید و قدیمی گاز طبیعی تأمین می‌شود، نه انرژی‌های پاک.
- افزایش انتشارات: پیش‌بینی می‌شود این روند تا یک دهه آینده، انتشارات بخش برق را تا ۶ درصد افزایش دهد.
- نیروگاه‌های اختصاصی: مطالعات نشان داده است که ۹۹ نیروگاه گازی پیشنهادی برای تأمین مستقیم برق دیتاسنترها، اگر احداث شوند، انتشارات بخش برق ایالات متحده را ۲۰ تا ۳۳ درصد افزایش می‌دهد.
- تغییر موازنه انرژی: کاهش انتشارات ناشی از بازنشستگی نیروگاه‌های زغال‌سوزی، با ورود نیروگاه‌های گازی جدید جبران شده و حتی عکس می‌شود.
به بیان دیگر، حتی اگر دیتاسنترها بتوانند نگرانی‌های محلی درباره آب و قبوض را برطرف کنند، آن‌ها همچنان به‌طور مستقیم به تشدید بحران اقلیمی کمک می‌کنند.
راه‌حل‌ها در افق
گزاره‌ها درباره فناوری‌های جدید مانند استفاده از CO2 فاضلاب (Supercritical CO2) برای افزایش بازدهی توربین‌های گازی، امیدوارکننده به نظر می‌رسد، اما هنوز در مرحله آزمایش است. در نهایت، دیتاسنترها اگر بخواهند پایدار بمانند، باید از صرفه‌جویی در منابع فسیلی فراتر رفته و به سمت انرژی‌های نظری و پاک حرکت کنند. اعتراضات محلی را نباید صرفاً به عنوان یک مانع سیاسی دید؛ آن‌ها هشداری است که رشد بی‌محابا هوش مصنوعی بدون مدیریت انرژی، هزینه‌های اقلیمی سنگینی را به تمام افراد، حتی دورتر از مراکز داده، تحمیل خواهد کرد.
نظر، سوال یا تجربه خود را درباره این مطلب با سایر کاربران اوکالا به اشتراک بگذارید.