پس از یک دهه انتظار و امیدوار شدن به آینده‌ای کاملاً هوشمند، حالا با واقعیاتی غمانگیز مواجهیم: بسیاری از لوازم خانگی اتواینت‌اسکشن (IoT) که با قیمت‌های بالا خریداری شده بودند، اکنون به زامبی‌های دیجیتال تبدیل شده‌اند. بسته شدن سرویس‌های ابری فرنیِ June Oven آخرین زنگ خطر است که به ما یادآوری می‌کند بلادره (Cloud) متعلق به ما نیست و شرکت‌ها حق دارند هر زمانی چراغ آن را خاموش کنند.
چرا خانه هوشمند ما در حال مرگ است؟
شروع ماجرا برای فرنی جذاب بود؛ یک فر هوشمند با مقیاس داخلی، سنسورهای تشخیص غذا و هوش مصنوعی که می‌توانست مرغ را عالی بپزد. اما خرید آن توسط وبر (Weber) و سپس متوقف کردن تولید و در نهایت قطع سرویس‌های ابری، یعنی پایان عمر هوشمندانه آن. کاربران اکنون با یک فر معمولی و گران‌قیمت دست‌وپنج نرم می‌کنند که دیگر هیچ آپدیت نرم‌افزاری یا پشتیبانی‌ای ندارد. این فقط مثال جدیدی از فهرستی طولانی است که شامل ترموستات‌های نِست، ربات‌های تمیزکننده Neato و بلبهول هوشمند Sengled می‌شود که همه از حمایت خودداری کرده‌اند.
تغییر از زنده بودن به پوسیدگی
- تداوم عملکرد محدود: بسیاری از این گجت‌ها کاملاً از کار نمی‌افتند. فر فرنی هنوز می‌تواند غذا را بپزد و ترموستات نِست هنوز دما را کنترل می‌کند، اما دسترسی از راه دور، دستورات صوتی و هوش مصنوعی آن‌ها برای همیشه از دست رفته است.
- زباله الکترونیکی خالص: برخی مانند دوربین امنیتی نِست سیکیور، اکنون به زباله الکترونیکی مطلق تبدیل شده‌اند که هیچ کاربردی را بدون سرور مرکزی ارائه نمی‌دهند.
- امید به نجات نادر: گاهی کاربران جویا تلاش می‌کنند تا با پلتفرم‌های متن‌باز مانند Home Assistant، جان این گجت‌های مرده را دوباره در بیاورند، اما این کار همیشه ممکن نیست و نیاز به تلاش‌های فنی خاصی دارد.
راه‌های جلوگیری از تکرار این فاجعه
برای اینکه از تحویل لوازم هوشمند جدید به قبرستان دیجیتال جلوگیری کنیم، سه تغییر ضروری است:
۱. حمایت از مصرف‌کننده و قانون‌گذاری
نهادهای نظارتی باید بر سازندگان اعمال فشار کنند تا قبل از قطع سرویس ابری، یک API محلی را در دستگاه فعال نگه دارند. این کار اجازه می‌دهد گجت حتی بدون اینترنت و بدون سرور شرکت، با پلتفرم‌های محلی مانند Home Assistant ارتباط برقرار کند. این رویکردی است که بوز (Bose) با بلهول‌های صوتی خود انجام داد و باید الگوسازی شود.
۲. طراحی با ذهنیت «مرگ» (Design for Death)
سازندگان باید از روز اول با این فرض طراحی کنند که سرورهای ابری ممکن است بسته شوند. راه‌اندازی دکمه‌های فیزیکی برای عملکرد پایه، استفاده از پروتکل‌های محلی مانند Zigbee، Z-Wave یا Matter، و تضمین عملکرد آفلاین، باید اجباری شود. استاندارد Matter دقیقاً برای همین هدف طراحی شده است تا وابستگی به یک شرکت خاص را کاهش دهد.
۳. انتخاب هوشمندانه هنگام خرید
به عنوان خریدار، قبل از تصمیم‌گیری، مطمئن شوید گجت مورد نظر شما قابلیت کنترل محلی دارد و در حالت آفلاین نیز قابل استفاده است. ویژگی‌های ابری ارزشمند هستند، اما فراموش نکنید که هر ویژگی که فقط به سرور وابسته است، یک زمان‌بombs است. گجتی که فقط با ابر صحبت می‌کند، از همان روز اول نیمه‌مرده است.
خانه هوشمند نقطه بحرانی‌ای را پشت سر گذاشته است؛ پیشروان آن دوران تازه تأسیس‌ها، اکنون با شرکت‌های بزرگ‌تر ادغام شده‌اند و سودآوری برای آن‌ها مهم‌تر از تعهد به کاربران است. تا زمانی که صنعت سخت‌افزارهای هوشمند خود را مانند نرم‌افزارها (که یک‌بار خریدن و برای همیشه استفاده کرد) به جای یک سرویس مداوم مدیریت نکنند، این قبرستان فقط شلوغ‌تر خواهد شد.
نظر، سوال یا تجربه خود را درباره این مطلب با سایر کاربران اوکالا به اشتراک بگذارید.