چند هفته پیش، هنگام خواندن یادداشت سرمقاله‌ای در نیویورک تایمز، آن لحظه‌ی نادرست را به یاد آوردم. مقاله‌ای با عنوان «سیلیکون‌ولی از ابتدا درست می‌گفت» ادعا می‌کرد که تصویری که از دریاچه به عنوان صنعتی مبتنی بر فرهنگ ضدسیاسی و میل به بهتر کردن دنیا ترسیم می‌شود، دروغ است. نویسنده، شارون واینبرگر، معتقد است که رویکرد امروز برای جمع‌آوری ثروت عظیم، اطاعت از رهبران مقتدرانه و حمایت از فناوری‌های مرگبار، فقط ماهیت واقعی صنعت را آشکار می‌کند: یک ماشین جنگی که از روز اول هم همین بوده است.
اما من با این دیدگاه مخالفم. داستان واقعی این است که از اواخر دهه ۱۹۷۰، نسل جدیدی از طراحان و مهندسان با هویت‌پذیری از فرهنگ ضدسیاسی، با مجموعه‌ای از ارزش‌ها کار می‌کردند که نوآوری را آزاد کرد و پارادوکسیکالا زمینه‌ساز ثروت عظیم فعلی صنعت شد. انکار این ایده‌آلیسم، نه‌تنها نادرست است، بلکه به‌طور متهوره اجازه می‌دهد نسل جدید پیمانکاران دفاعی از تغییر جهت به سمت سلاح‌های مرگبار بگریند.
لحظه‌ی برخورد دو دنیا در صبحانه‌ی بنیان‌گذاران
برگشتن به همان صبح سال ۲۰۱۵ در یک مرکز اقامتی اکو در بریتیش کلمبیا جالب است. آلن کی، پیشگام کامپیوتر شخصی و ابداع‌کنندهی دینابوک، داشت داستان‌های خودش را تعریف می‌کرد که پیتر تایل، رهبر فاندز فاند، کنارش نشست. تایل با تعجب رو به رو شد و پرسید: «تو کی هستی؟». کی، که برای کسی که رزومه‌اش را نمی‌شناخت، توضیح دادنش مانند توضیح دادن هویت اینشتین یا میک جگر بود، گفت: «من فقط یک پیرمرد فرسوده‌ام» و روی صبحانه‌اش برگشت. این برخورد، نمادی از شکاف عمیق میان قدیمی‌های ایدئولوژیک و تازه‌واردان مالی‌گرا بود.
ریشه‌های واقعی نوآوری: فراتر از قراردادها
- فرهنگ ضدسیاسی: بسیاری از محققان در آزمایشگاه‌های مهم مانند PARC زاکس و آزمایشگاه اسطمبل مک‌کارثی، در آن دوران برای فرار از گریپ‌های جنگ ویتنام (از طریق معافیت) کار می‌کردند. پول انگیزه نبود.
- پیشگامان کد: مارجریت اومارا، تاریخ‌دان، تأکید می‌کند که گذار از فناوری‌های دفاعی به مصرفی، بازتاب یک تغییر نسل سیاسی واقعی بود، نه صرفاً هوش تجاری.
- تأثیر بر فرهنگ کسب‌وکار: قبل از اپل، مدیران ارشد تنها در کت‌وشلوار به سر کار می‌آمدند. فرهنگ هکری و ایدئال‌شکنی، فرهنگ اداری آمریکا را دگرگون کرد.
دروغ‌های «برادران جنگ» و دزدی از هویت دریاچه
واینبرگر و حامیانش معتقدند که «امره شما موفقیت شرکتتان است» و شرکت‌هایی مثل اپل به سرنوشتی مشابه نرفته‌اند چون بازار مصرفی داشتند. اما واقعیت این است که اپل و همکارانش آن بازار مصرفی را ابداع کردند. اگرچه پنتاگون همیشه بودجه‌ی فراوانی داشت، اما سیلیکون‌ولی برای دهه‌ها به طور معمول با کشتن ارتباطی نداشت. شرکت‌هایی که امروز خود را در حال ساختن ربات‌های جنگی یا فناوری‌های مرگبار نشان می‌دهند، عملاً از ارزش‌های اصیل دریاچه «دزدی» کرده‌اند.
مارگریت اومارا هشدار می‌دهد: «ثروت و تمرکز قدرت، همه‌چیز را به شدت متلشکر کرده است. وقتی در حبابی از اربابان جنگ یا بیلیونرهای خودخواه هستید، فهمیدن اینکه بقیه‌ی دنیا چگونه شما را درک می‌کند بسیار دشوار است.»
پیتر تایل و همکارانش شاید خود را پایا به میهن گمان کنند، اما نسل‌ها قبل از آن‌ها، با وجود دسترس به بودجه‌ی نظامی، به دنبال چیزی فراتر از «وادی مرگ» بودند. نادیده گرفتن این تاریخ، یعنی بچه‌نواختن با مسئولیت‌های اخلاقی نسل جدید.
نظر، سوال یا تجربه خود را درباره این مطلب با سایر کاربران اوکالا به اشتراک بگذارید.