استارتاپ آمریکایی Fluxnium مدعی است راهی پیدا کرده که می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین گره‌های صنعت هسته‌ای را باز کند: استخراج اورانیوم از آب دریا با هزینه‌ای رقابتی. اگر این فناوری در مقیاس صنعتی جواب بدهد، دسترسی به منبعی فراهم می‌شود که از نظر تئوری تا حدود ۵۰ هزار سال سوخت هسته‌ای در خود دارد.
این خبر در زمانی منتشر شده که آمریکا می‌خواهد ظرفیت نیروگاه‌های هسته‌ای خود را تا سال ۲۰۵۰ سه برابر کند. اما رشد این صنعت فقط به ساخت نیروگاه وابسته نیست؛ سوخت ارزان و پایدار هم لازم است. همین‌جا است که Fluxnium می‌خواهد وارد بازی شود.
چرا اورانیوم به یک مسئله مهم تبدیل شده است؟
قیمت yellowcake یا همان شکل فرآوری‌نشده اورانیوم، طی پنج سال اخیر رشد قابل توجهی داشته است. طبق داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا، این افزایش به حدود ۷۵ درصد رسیده. در چنین شرایطی، تأمین سوخت برای برنامه توسعه انرژی هسته‌ای می‌تواند دشوارتر و گران‌تر شود.
مشکل فقط قیمت نیست. توزیع منابع اورانیوم در جهان یکنواخت نیست و بخش بزرگی از عرضه جهانی در چند کشور متمرکز شده است. همین موضوع، ریسک‌های ژئوپلیتیکی را بالا می‌برد و برای کشورهایی که به دنبال امنیت انرژی هستند، یک نگرانی جدی به حساب می‌آید.
- افزایش قابل توجه قیمت اورانیوم در سال‌های اخیر
- تمرکز بخش بزرگی از منابع جهانی در چند کشور خاص
- نیاز رو به رشد صنعت هسته‌ای به سوخت پایدار و قابل اتکا
- فشار مضاعف ناشی از رشد مصرف برق، به‌ویژه در مراکز داده و هوش مصنوعی
آب دریا؛ منبعی عظیم اما دست‌نخورده
بر اساس برآوردها، اقیانوس‌ها بیش از ۴ میلیارد تن متریک اورانیوم در خود دارند. این عدد آن‌قدر بزرگ است که از آن به‌عنوان منبعی برای ده‌ها هزار سال انرژی یاد می‌شود. جف گرین، بنیان‌گذار و مدیرعامل Fluxnium، می‌گوید میزان اورانیوم موجود در آب دریا چیزی حدود هزار برابر بیشتر از مجموع ذخایر شناسایی‌شده در معادن سنگ سخت است.
البته مسئله اصلی همیشه یک چیز بوده: چطور می‌شود این اورانیوم را به‌صرفه و اقتصادی استخراج کرد؟ ایده استخراج اورانیوم از آب دریا جدید نیست، اما تا امروز چالش هزینه و مقیاس‌پذیری، مانع تبدیل شدن آن به یک راهکار تجاری واقعی شده بود.
فناوری Fluxnium دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد؟
Fluxnium می‌گوید از الیاف پلیمری ویژه استفاده می‌کند؛ الیافی که برای جذب اورانیوم حل‌شده در آب دریا طراحی شده‌اند. این فناوری بر پایه دستاوردهای توسعه‌یافته در آزمایشگاه‌های ملی وابسته به وزارت انرژی آمریکا شکل گرفته و شرکت، شیمی مورد نیاز این فرایند را لایسنس کرده است.
ایده کلی ساده است: این الیاف در تماس با آب دریا، یون‌های اورانیوم را به خود جذب می‌کنند. سپس می‌توان اورانیوم جمع‌آوری‌شده را جدا و برای مراحل بعدی فرآوری آماده کرد. ارزش اصلی فناوری Fluxnium در این است که ادعا می‌کند این فرایند می‌تواند از نظر اقتصادی با معادن فعلی اورانیوم رقابت کند؛ ادعایی که اگر ثابت شود، صنعت انرژی هسته‌ای را وارد مرحله تازه‌ای خواهد کرد.
مزیت احتمالی این روش
- دسترسی به منبعی بسیار بزرگ و تقریباً همیشگی
- کاهش وابستگی به معادن محدود جغرافیایی
- کم شدن ریسک‌های سیاسی و زنجیره تأمین
- ایجاد پشتوانه بلندمدت برای توسعه نیروگاه‌های هسته‌ای
Fluxnium از کجا آمده و چه کسانی پشت آن هستند؟
این استارتاپ تا همین اواخر در حالت نیمه‌مخفی فعالیت می‌کرد و بدون سر و صدای رسانه‌ای روی توسعه فناوری خود کار می‌کرد. حالا Fluxnium از سایه بیرون آمده و اعلام کرده که در دور سرمایه‌گذاری سید، ۷ میلیون دلار جذب کرده است.
رهبری این سرمایه‌گذاری را Congruent Ventures بر عهده داشته و شرکت‌هایی مانند Active Impact Investments و Constellation Energy هم در آن مشارکت کرده‌اند. حضور Constellation Energy اهمیت ویژه‌ای دارد، چون این شرکت بزرگ‌ترین ناوگان نیروگاه‌های هسته‌ای آمریکا را اداره می‌کند.
بنیان‌گذار Fluxnium، یعنی جف گرین، هم چهره تازه‌کاری نیست. او پیش‌تر در راه‌اندازی شرکت‌هایی مثل Stamps.com، استارتاپ آب‌شیرین‌کن NanoH2O و شرکت حذف کربن 1PointFive نقش داشته است. سابقه او نشان می‌دهد روی حوزه‌هایی تمرکز می‌کند که به تغییرات بزرگ صنعتی و زیرساختی گره خورده‌اند.
چرا این زمان برای Fluxnium مهم است؟
صنعت هسته‌ای آمریکا دوباره مورد توجه قرار گرفته است. افزایش تقاضا برای برق، مخصوصاً از سمت شرکت‌های فناوری و مراکز داده هوش مصنوعی، باعث شده نگاه‌ها دوباره به انرژی هسته‌ای برگردد؛ منبعی که می‌تواند برق پایدار و کم‌کربن تولید کند.
اما اگر تقاضا برای ساخت نیروگاه‌های جدید و توسعه ظرفیت موجود بالا برود، فشار روی بازار اورانیوم هم بیشتر می‌شود. جف گرین معتقد است اگر پیش‌بینی‌های فعلی درباره رشد تقاضا محقق شود، بازار به‌صورت ساختاری با کمبود اورانیوم روبه‌رو خواهد شد. در چنین وضعیتی، هر فناوری که بتواند منبع تازه و اقتصادی برای تأمین سوخت فراهم کند، به‌شدت ارزشمند می‌شود.
چالش اصلی: از ادعا تا مقیاس صنعتی
با وجود جذابیت ایده، مسیر Fluxnium هنوز کاملاً هموار نیست. بسیاری از فناوری‌های انرژی در مرحله آزمایشگاهی امیدوارکننده به نظر می‌رسند، اما وقتی نوبت به اجرای صنعتی، هزینه عملیاتی، دوام تجهیزات و بازدهی واقعی می‌رسد، تصویر پیچیده‌تر می‌شود.
Fluxnium باید نشان دهد که الیاف پلیمری‌اش نه‌تنها اورانیوم را با کارایی بالا جذب می‌کنند، بلکه در محیط واقعی دریا هم دوام کافی دارند و فرایند بازیابی اورانیوم از آن‌ها به‌صرفه است. علاوه بر این، هر راهکار صنعتی در مقیاس اقیانوسی باید از نظر زیست‌محیطی هم با دقت بررسی شود.
اگر Fluxnium موفق شود چه تغییری ایجاد می‌شود؟
موفقیت این فناوری می‌تواند معادله تأمین سوخت هسته‌ای را تغییر دهد. در آن صورت، کشورها دیگر فقط به معادن محدود زمینی وابسته نخواهند بود و به منبعی بسیار گسترده در آب‌های آزاد دسترسی پیدا می‌کنند. این اتفاق می‌تواند هزینه‌ها را متعادل‌تر کند، ریسک تأمین را پایین بیاورد و برنامه‌های توسعه انرژی هسته‌ای را قابل اتکاتر کند.
برای صنعتی که به دنبال رشد سریع و هم‌زمان کاهش انتشار کربن است، چنین تغییری کوچک نیست. Fluxnium فعلاً در آغاز راه قرار دارد، اما اگر ادعایش درباره استخراج اقتصادی اورانیوم از آب دریا درست از آب دربیاید، با یکی از مهم‌ترین نوآوری‌های سال‌های اخیر در زنجیره تأمین انرژی هسته‌ای روبه‌رو خواهیم بود.
نظر، سوال یا تجربه خود را درباره این مطلب با سایر کاربران اوکالا به اشتراک بگذارید.