پژوهش تازه‌ای نشان می‌دهد سازندگان ماقبل تاریخ، سنگ‌های عظیم Devil’s Arrows را از فاصله حدود ۱۸ کیلومتری به محل کنونی‌شان رسانده‌اند؛ آن هم نه با کمک یخچال‌های طبیعی، بلکه به دست انسان. این یافته، یکی از قدیمی‌ترین معماهای مربوط به این بنای سنگی کمتر شناخته‌شده در بریتانیا را روشن‌تر می‌کند.
اگرچه استون‌هنج مشهورترین نمونه معماری مگالیتیک در بریتانیا و ایرلند است، اما بناهای مهم دیگری هم وجود دارند؛ از کالانیش و نیوگرنج گرفته تا ایوبری و Devil’s Arrows. با این حال، Devil’s Arrows با وجود اینکه بلندترین ردیف سنگ‌های ایستاده بریتانیا به شمار می‌رود، سال‌ها کمتر از دیگر بناهای مشابه مورد توجه قرار گرفته بود.
منشأ سنگ‌های Devil’s Arrows مشخص شد
دانشمندان در مقاله‌ای که در نشریه Proceedings of the Royal Society A منتشر شده، تأیید کرده‌اند که سنگ‌های این مجموعه از مکانی در حدود ۱۸ کیلومتری آورده شده‌اند. نتیجه مهم‌تر این است که این جابه‌جایی حاصل فرایندهای طبیعی مانند حرکت یخچال‌ها نبوده و انسان‌ها خودشان این سنگ‌های غول‌پیکر را منتقل کرده‌اند.
این موضوع اهمیت زیادی دارد، چون هر یک از این سنگ‌ها وزنی در حدود ۲۵ تن دارند. همین مسئله نشان می‌دهد جوامع نوسنگی در یورکشایر برای ساخت یک چشم‌انداز آیینی و مقدس، پروژه‌ای بسیار دشوار و حساب‌شده را اجرا کرده‌اند.
چرا این کشف مهم است؟
یکی از پژوهشگران این مطالعه از دانشگاه یورک توضیح داده که بیشتر توجه‌ها معمولاً به محوطه‌های جنوب انگلستان و اسکاتلند معطوف بوده، در حالی که بناهایی مانند Devil’s Arrows با وجود اهمیت تاریخی بالا، کمتر بررسی شده‌اند. حالا با اثبات جابه‌جایی این سنگ‌ها توسط انسان، تصویر تازه‌ای از توان فنی و سازمان‌دهی جوامع نوسنگی به دست آمده است.
- سنگ‌ها از فاصله حدود ۱۱ مایل یا ۱۸ کیلومتر منتقل شده‌اند.
- عامل جابه‌جایی، انسان بوده نه یخچال‌های طبیعی.
- وزن برخی از سنگ‌ها به حدود ۲۵ تن می‌رسد.
- این کشف جایگاه Devil’s Arrows را در میان بناهای مهم ماقبل تاریخ بریتانیا پررنگ‌تر می‌کند.
استون‌هنج و سرنخ‌هایی برای فهم بناهای سنگی
در سال‌های اخیر، استون‌هنج به کانون بررسی‌های شیمیایی و زمین‌شناسی تبدیل شده تا منشأ دقیق سنگ‌های آن مشخص شود. این مطالعات نشان داده‌اند که بسیاری از سنگ‌های این بنا از فاصله‌ای قابل توجه به محل فعلی منتقل شده‌اند.
بلواستون‌ها از غرب ولز آمده‌اند
یک مطالعه در سال ۲۰۱۹ به این نتیجه رسید که ۴۲ سنگ آبی تشکیل‌دهنده حلقه داخلی استون‌هنج از غرب ولز آورده شده‌اند. این فاصله زیاد، مدت‌ها این پرسش را مطرح کرده بود که آیا طبیعت این سنگ‌ها را جابه‌جا کرده یا انسان‌ها.
سنگ‌های سارسن مسیر کوتاه‌تری داشته‌اند
لایه بیرونی استون‌هنج که از سنگ‌های سارسن تشکیل شده، از منطقه Marlborough Downs آمده است؛ ناحیه‌ای از تپه‌های گرد و چمن‌زار که حدود ۲۵ تا ۳۰ کیلومتر در شمال استون‌هنج قرار دارد و بیشترین تمرکز سنگ‌های سارسن در بریتانیا را در خود جای داده است.
کشفی تازه درباره Altar Stone
در سال ۲۰۲۴، آنتونی کلارک، یکی از نویسندگان همین پژوهش جدید، به همراه تیمش اعلام کرد که Altar Stone استون‌هنج برخلاف تصورهای قبلی، نه از ولز بلکه از منطقه اورکنی در شمال‌شرقی اسکاتلند آمده است. این کشف، بحث قدیمی درباره مسیر انتقال سنگ‌ها و روش جابه‌جایی آن‌ها را دوباره داغ کرد.
یکی از نظریه‌ها می‌گوید یخچال‌های طبیعی دست‌کم بخشی از مسیر انتقال سنگ‌های آبی از ولز تا دشت سالزبری در جنوب انگلستان را طی کرده‌اند. در مقابل، گروهی دیگر معتقدند این جابه‌جایی کاملاً به دست انسان انجام شده، هرچند روش دقیق آن هنوز به‌طور قطعی مشخص نشده است.
Devil’s Arrows چه چیزی درباره گذشته به ما می‌گوید؟
این یافته تازه فقط درباره منشأ چند سنگ نیست. ماجرا در واقع به درک بهتر از جوامع نوسنگی برمی‌گردد؛ مردمانی که بدون ابزارهای مدرن، توانسته‌اند سنگ‌هایی چند ده‌تنی را در مسیری طولانی حرکت دهند و از آن‌ها سازه‌ای نمادین و آیینی بسازند. Devil’s Arrows حالا دیگر فقط یک محوطه باستانی مرموز نیست؛ بلکه نمونه‌ای روشن از مهندسی، همکاری اجتماعی و باورهای فرهنگی انسان‌های ماقبل تاریخ است.
با ادامه چنین پژوهش‌هایی، احتمالاً در سال‌های آینده رازهای بیشتری از بناهای سنگی بریتانیا فاش خواهد شد؛ رازهایی که نشان می‌دهند انسان‌های هزاران سال پیش، بسیار سازمان‌یافته‌تر و توانمندتر از چیزی بوده‌اند که زمانی تصور می‌شد.
نظر، سوال یا تجربه خود را درباره این مطلب با سایر کاربران اوکالا به اشتراک بگذارید.