شتاب سرمایه‌گذاری روی هوش مصنوعی، حالا فقط به رقابت شرکت‌های فناوری محدود نیست؛ این موج به زیرساخت انرژی هم فشار سنگینی وارد کرده است. بر اساس برآورد تازه بلومبرگNEF، دیتاسنترهای آمریکا تا سال 2035 ممکن است به اندازه‌ای گاز طبیعی مصرف کنند که از مجموع مصرف آلمان و ژاپن هم بیشتر شود.
اگر این پیش‌بینی محقق شود، دیتاسنترها در دهه آینده به یکی از مهم‌ترین عوامل رشد تقاضای گاز طبیعی در آمریکا تبدیل خواهند شد؛ جایگاهی که فقط صادرات LNG از آن بالاتر قرار می‌گیرد.
جهش بزرگ در مصرف گاز دیتاسنترها
طبق این گزارش، دیتاسنترها تا سال 2035 می‌توانند روزانه حدود 18 میلیارد فوت مکعب گاز طبیعی مصرف کنند؛ رقمی که تقریباً دو برابر پیش‌بینی بلومبرگNEF در تنها 9 ماه قبل است.
نکته مهم اینجاست که این برآورد تازه، حتی با در نظر گرفتن این موضوع تهیه شده که همه پروژه‌های اعلام‌شده دیتاسنتری به مرحله اجرا نمی‌رسند. با این حال، باز هم عدد نهایی بسیار بالاست و نشان می‌دهد رشد تقاضا برای پردازش‌های سنگین هوش مصنوعی چه فشاری بر بازار انرژی وارد می‌کند.
دیتاسنترهایی که برق خودشان را تولید می‌کنند
در ماه‌های اخیر، پروژه‌های دیتاسنتری که برق موردنیازشان را در محل تأمین می‌کنند، توجه زیادی جلب کرده‌اند. شرکت‌هایی مانند Meta، Microsoft، Google و Amazon برنامه‌هایی برای ساخت نیروگاه‌های گاز طبیعی جدید اعلام کرده‌اند؛ نیروگاه‌هایی که مستقیماً به دیتاسنترها برق می‌دهند و از شبکه سراسری عبور می‌کنند.
پیش‌بینی می‌شود این دسته از پروژه‌ها تا سال 2035 روزانه بین 2.9 تا 3.4 میلیارد فوت مکعب گاز مصرف کنند. این رقم تقریباً معادل کل مصرف فعلی همه دیتاسنترهاست؛ آن هم با احتساب گازی که امروز برای تولید برق شبکه مصرف می‌شود.
با این حال، بلومبرگNEF معتقد است دیتاسنترهای دارای تولید برق در محل، فقط بخشی از رشد تقاضا را تشکیل می‌دهند و سهم اصلی از جای دیگری می‌آید.
فشار اصلی از سمت دیتاسنترهای متصل به شبکه
بخش بزرگ‌تر رشد مصرف گاز، مربوط به دیتاسنترهایی است که همچنان از شبکه برق استفاده می‌کنند. برآوردها نشان می‌دهد تا میانه دهه آینده، همین مراکز باعث خواهند شد بخش تولید برق آمریکا روزانه 15 میلیارد فوت مکعب گاز طبیعی بیشتری مصرف کند.
برای درک بهتر ابعاد ماجرا، این رشد تقاضا تا سال 2035 حدود 5 برابر بیشتر از مجموع رشد تقاضای همه بخش‌های دیگر متصل به شبکه برق است. یعنی بار اصلی افزایش مصرف گاز، بیش از هر چیز روی دوش توسعه دیتاسنترها و پردازش‌های مبتنی بر هوش مصنوعی خواهد بود.
آیا قیمت گاز بالا می‌رود؟
اگر این رشد شدید تقاضا به واقعیت تبدیل شود، قیمت گاز طبیعی هم می‌تواند افزایش پیدا کند. بخش زیادی از توسعه فعلی دیتاسنترها بر پایه این فرض شکل گرفته که قیمت گاز در سطحی باثبات باقی می‌ماند؛ شرایطی که در سال‌های اخیر تا حدی برقرار بوده است.
اما بعضی تحلیلگران نسبت به این خوش‌بینی تردید دارند. به‌گفته کارشناسان Noreva، ترکیب رونق ساخت دیتاسنترها و افزایش صادرات LNG ممکن است بازار را تحت فشار بگذارد و قیمت‌ها را به‌طور چشمگیری بالا ببرد.
شرکت‌های بزرگ فناوری شاید از نظر مالی توان تحمل چنین افزایشی را داشته باشند، اما مصرف‌کنندگان عادی برق و مشترکان خدمات شهری لزوماً در چنین وضعیتی تاب‌آوری مشابهی نخواهند داشت.
هزینه پنهان توسعه هوش مصنوعی برای اقلیم
ماجرا فقط به قیمت انرژی ختم نمی‌شود. افزایش مصرف گاز دیتاسنترها، تبعات زیست‌محیطی قابل‌توجهی هم دارد. بر اساس داده‌های آژانس بین‌المللی انرژی، سوزاندن هر فوت مکعب گاز طبیعی با در نظر گرفتن استخراج، فرآوری و توزیع، معادل 60 گرم دی‌اکسید کربن وارد جو می‌کند.
اگر تقاضای اضافه‌ای که از سمت دیتاسنترها ایجاد می‌شود محقق شود، روزانه حدود 1 میلیون تن متریک آلودگی بیشتر از گازهای گلخانه‌ای تولید خواهد شد. این میزان تقریباً برابر با 12 درصد از کل انتشار فعلی گازهای گلخانه‌ای در آمریکاست.
نکات کلیدی
- دیتاسنترهای آمریکا تا سال 2035 ممکن است بیش از مجموع آلمان و ژاپن گاز طبیعی مصرف کنند.
- مصرف پیش‌بینی‌شده به حدود 18 میلیارد فوت مکعب در روز می‌رسد.
- دیتاسنترهای دارای نیروگاه اختصاصی تا 3.4 میلیارد فوت مکعب در روز گاز مصرف خواهند کرد.
- بخش اصلی رشد تقاضا از دیتاسنترهای متصل به شبکه برق می‌آید.
- رشد هم‌زمان دیتاسنترها و صادرات LNG می‌تواند قیمت گاز را بالا ببرد.
- افزایش مصرف گاز دیتاسنترها پیامدهای جدی برای انتشار گازهای گلخانه‌ای دارد.
تقاطع انرژی، هوش مصنوعی و محیط زیست
رقابت در هوش مصنوعی فقط با خرید تراشه و ساخت مدل‌های قدرتمندتر جلو نمی‌رود؛ این رقابت حالا به مصرف برق، زیرساخت انتقال انرژی و حتی بازار جهانی گاز طبیعی گره خورده است. هرچه دیتاسنترها بزرگ‌تر و متراکم‌تر شوند، مسئله تأمین انرژی پایدار و کم‌هزینه به یکی از حساس‌ترین چالش‌های صنعت فناوری تبدیل خواهد شد.
سؤال اصلی اینجاست: آیا رشد پرسرعت هوش مصنوعی می‌تواند بدون فشار سنگین بر قیمت انرژی و بدون تشدید بحران اقلیمی ادامه پیدا کند؟ فعلاً اعداد و پیش‌بینی‌ها، پاسخ ساده‌ای برای این سؤال ندارند.
نظر، سوال یا تجربه خود را درباره این مطلب با سایر کاربران اوکالا به اشتراک بگذارید.